Lisede öğrenim gören adölesanlarda ve ebeveynlerinde obezite farkındalığı
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ÜMRANİYE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MERVE ÖZMERAL
Danışman: Emin PALA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:AMAÇ: Liselerde öğrenim gören 15-17 yaş arası öğrencilerde obezite prevelansını ve risk faktörlerini tanımlamak, ebeveynlerinde ve adölesanlarda obezite farkındalığını belirlemek. GEREÇ VE YÖNTEM: Çalışmamız kesitsel bir çalışmadır. Çalışmamızın evrenini Ümraniye ilçesindeki liselerde öğrenim gören 15-17 yaş arası öğrenci oluşturmaktadır. Eylül 2019-Kasım 2019 tarihlerinde gerçekleşen çalışmamıza özel ve devlet okullarından gönüllü katılım gösteren toplam 751 öğrenci dahil edilmiştir. Öğrencilerin tamamına sosyodemografik özellikleri, beslenme alışkanlıkları, obezite risk faktörleri ve farkındalık sorularını içeren anket uygulanmıştır. Ölçüm yapılmasını kabul eden öğrencilerde tartı, stadiometre ve mezura yardımı ile vücut ağırlığı, boy ve bel çevresi ölçümleri yapılmıştır. Ebeveynlerde farkındalığı ölçen anket tamamlanmak üzere ailelere gönderilmiştir. İstatistiksel yöntem olarak Kikare, Fisher Ki kare, One-Way ANOVA, Mann Whitney U, Kruskal-Wallis analiz testleri kullanılmıştır. BULGULAR: Çalışmamızda adölesanların fazla kiloluluk prevelansı %17,1ve obezite prevelansı %6,6 olarak saptanmıştır. Boy, vücut ağırlığı, BKİ ve bel çevresi ölçümleri erkeklerde kızlara göre istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Televizyon karşısında geçirilen süre, hazır ve hızlı yemek yeme oranı, ebeveynlerin eğitim düzeyi, ailenin gelir düzeyi fazla kilolu veya obez olan öğrencilerde istatistiksel olarak anlamlı saptanmıştır. Öğrencilerin obezite farkındalık anketine verilen cevaplar ile BKİ'leri karşılaştırıldığında anlamlı bir fark saptanamamıştır. Uyku süresi, televizyon izleme süresi ve internet ortamında harcanan süre arttıkça farkındalık düzeylerinin azaldığı gözlemlenmiştir. Ailesinde fazla kilolu veya obez birey olan katılımcıların farkındalığı daha fazladır. SONUÇ: Türkiye'deki literatür ile uyumlu olarak obezite ve fazla kilolu olma prevelansı toplam %23,7 saptanması adolesan dönemdeki obezite sorunun ciddiyetini gözler önüne sermektedir. Obezitede primer korunma amaçlanarak aile ve adölesanlarda farkındalığı artırmaya yönelik eğitimler planlanmalıdır. Sağlıklı toplumlar için yaşamın bu döneminde, sağlıklı yaşam biçimi benimsenmelidir. ANAHTAR KELİMELER: Adölesan, obezite, farkındalık