Spinal kord yaralanması sonrası ilk yıldaki komplikasyonlar

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, FİZİKSEL TIP VE REHABİLİTASYON ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ENDER ERDEN

Danışman: Elif YALÇIN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışmada omurilik hasarı olan ve rehabilitasyon programı aldıktan sonra taburcu olan hastalarda ilk yılda gelişen ikincil komplikasyonların sıklığını tanımlamak ve bu komplikasyonlarla ilişki durumları belirlemek amaçlanmıştır. Bu veriler doğrultusunda ilk yılda görülen ikincil komplikasyonlar ve komplikasyonlarla ilişkili durumlar için önleyici tedbirlerin alınmasının yanında OH hastalarının geleceği açısından sağlık, ekonomik ve politik yönden daha iyi değerlendirilmesine imkan sağlayacaktır. Gereç ve Yöntem: Bu prospektif, tanımlayıcı çalışmaya, omurilik hasarı tanısı ile Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Hastanesi'nde yatarak ilk kez rehabilitasyon programı alan 100 hasta dahil edildi. Hastaların demografik ve klinik özellikleri, omurilik hasarı sonrası görülen ikincil komplikasyonlar değerlendirildi. Hastalar cinsiyete göre (kadın ve erkek), sakral segmentte duyu veya motor fonksiyonların korunmasına göre (komplet-inkomplet) ve lezyon yerine göre (servikal, torakal ve lomber) alt gruplara ayrıldı. Her grup kendi içinde değerlendirildi. Bulgular: Hastaların %72 erkek, yaralanma anındaki medyan yaşı 35 yıl, rehabilitasyon kliniğinde yatış süreleri 50 gün olarak bulundu. Hastaların %65'inde komplet yaralanma saptandı. Hastalarda en sık görülen komplikasyonlar sırasıyla nörojenik mesane (%92), ağrı (%65), nörojenik bersak (%54) ve spastisite (%38) iken komplikasyon görülme sayısı medyan 4 olarak belirlendi. Erkeklerde spastisite görülme sıklığı daha fazla bulundu (p= 0,033). Komplet yaralanmalı grupta torakal bölge yaralanması ve nörojenik mesane görülme sıklığı daha fazlayken (p <0,001), inkomplet yaralanmalı grupta spastisite daha fazla bulundu (p= 0,014). Nörojenik mesane ve nörojenik bersak görülme sıklığı lomber bölgede diğer bölgere göre daha az saptandı (p <0,001). Spastisite, idrar yolu enfeksiyonu, cinsel disfonksiyon, otonomik disrefleksi ve pnömoni görülme sıklığının servikal bölgede diğer bölgere göre daha fazla olduğu belirlendi (p <0,05) Sonuç: Özellikle komplet ve yüksek seviyeli omurilik hasarlı hastalar bu ikincil komplikasyonlar açısından dikkatli bir şekilde takip edilmelidir. Bu komplikasyonların çoğu önlenebilir olduğu için koruyucu önlemlerin alınması oldukça önemlidir. Ayrıca başta hasta ve hasta yakınları olmak üzere, sağlık personelleri de dahil toplumsal düzeyde bilgilendirmeler yapılmalıdır. Anahtar Kelimeler: Omurilik yaralanması, İkincil komplikasyonlar, Rehabilitasyon