Familyal hiperkolesterolemi tanılı obez ve non obez hastaların beslenme tedavisi sonrası lipit profillerinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL PROF. DR. CEMİL TAŞÇIOĞLU ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MEHMET NEBİ ÇELİK
Danışman: Nafiye Emel ÇAKAR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Familyal hiperkolesterolemi tanılı obez ve non obez pediatrik hastalarda beslenme tedavisinin biyokimyasal sonuçlarını ortaya çıkarmak ve tedavideki yerini vurgulamaktır. Yöntem: Çalışma, T.C. Sağlık Bilimleri Üniversitesi (SBÜ) Prof. Dr. Cemil Taşcıoğlu Şehir Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Kliniği, Çocuk Metabolizma Polikliniği'nde yürütülmüştür. Çalışmaya 5–18 yaş arasında, FH tanısı almış obezitesi olan 30 hasta ve obezitesi olmayan 30 hasta olmak üzere toplam 60 hasta dâhil edilmiştir. Tanı için, aile öyküsü, klinik bulgular ve serum lipit profili; total kolesterol, düşük yoğunluklu lipoprotein (LDL) kolesterol, yüksek yoğunluklu lipoprotein (HDL) kolesterol, trigliserid esas alınmıştır. Hastalara 3 ay süreyle özel beslenme tedavisi uygulanmış; tedavi öncesi ve sonrası lipit profilleri karşılaştırılmıştır. Diyet uyumu ve fiziksel aktivite varlığı, aile öyküsü, akraba evliliği kayıt altına alınmıştır. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen tüm hastaların yaş ortalaması 11,4 ± 3,2 yıl, %50'si obez, %85'inde anne ve/veya babada hiperkolesterolemi öyküsü, %15'inde akraba evliliği saptanmıştır. Diyet tedavisi sonrası total kolesterol 246 mg/dL´den 236 mg/dL´ye, LDL kolesterol 170 mg/dL´den 160 mg/dL´ye ve trigliserid 147 mg/dL´den 128 mg/dL´ye gerilemiş olup istatistiksel olarak anlamlı düşüş gözlenmiştir (p < 0.05). HDL kolesterol düzeylerinde hafif artış olmakla birlikte anlamlılık saptanmamıştır. Diyet uyumu daha fazla olan grupta lipit değerlerinde düşüş daha belirgindi. Obez grupta başlangıca göre total kolesterol düzeylerindeki azalma istatistiksel olarak anlamlı bulunurken (p=0,025), non-obez grupta anlamlı değişiklik saptanmamıştır. Düzenli fiziksel aktivite yapan çocuklarda trigliserid düzeylerinde daha belirgin azalma saptanmıştır. Sonuç: Bu çalışma, FH'li obezitesi olan ve olmayan çocuklarda diyet tedavisinin kısa dönemde lipit profilinde anlamlı iyileşme sağlayabildiğini göstermiştir. Anahtar Kelimeler: Beslenme tedavisi, familyal hiperkolesterolemi, lipit profili, obezite.