Aynı rutin biyokimya tetkiklerini çalışan ''ikiz otoanalizörlerin'' performansının farklı istatistiksel yöntemlerle değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İZMİR TEPECİK SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, TEMEL TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SELİN ONUR
Danışman: Banu İŞBİLEN BAŞOK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Sağlık kurumlarında test çeşitliliğinin ve test istemlerinin giderek artması nedeniyle rutin biyokimyasal testlerin zamanında çalışılması ve raporlanabilmesi için -düşük ölçekli bir tıbbi laboratuvarda dahi- genellikle iki ve üzeri sayıda otoanalizörün kurulumu zorunlu hale gelmiştir. Bilinen büyük cihaz üreticileri saatlik hızı yüksek otoanalizörler üretmelerine rağmen tek bir analizörün artan laboratuvar iş yükünü karşılaması genellikle mümkün değildir. Bu nedenle, birçok tıbbi biyokimya laboratuvarında aynı fiziki mekanda konumlandığı için aynı ortam koşullarından etkilenen, tek bir operatör tarafından çalıştırılan ve aynı biyokimyasal testlerin çalışıldığı marka ve modeli eş en az iki otoanalizörün (ikiz analizör) kullanımına sıklıkla rastlanmaktadır. Günlük laboratuvar işleyişinde bu cihazların arasında analitik açıdan bir fark olmadığı varsayılır. İkiz analizörler arasındaki fark günlük pratikte hasta sonuçları karşılaştırılarak değerlendirilse de bu farkın sürekli monitorizasyon gerektirecek düzeyde olup olmadığına dair yeterince veri bulunmamaktadır. Çalışmamızda ikiz analizörler arasındaki fark glukoz, üre, kreatinin, ürik asit, aspartat aminotransferaz, alanin aminotransferaz, alkalen fosfataz, gamma glutamil transferaz, laktat dehidrogenaz, direkt bilirubin, total bilirubin, total protein, albümin, trigliserid, kolesterol, yüksek dansiteli lipoprotein, amilaz, lipaz, kalsiyum, magnezyum, fosfor, C-reaktif protein, demir, ansatüre demir bağlama kapasitesi, kreatin kinaz, ferritin, sodyum, potasyum ve klor parametreleri ile değerlendirildi. Bu parametreler 31 gün boyunca 3 seviye şeklinde çalışıldı. Değerlendirme için wilcoxon, paried t- testi, spearman's rho, passing bablok, bland altman, konkordans korelasyon katsayısı ve üstel ağırlıklı hareketli ortalama istatistiksel yöntemleri kullanıldı. Ayrıca ikiz analizörler arasındaki bias hem biyolojik varyasyondan hesaplanan bias ile hem de referans değişim değeri ile karşılaştırıldı. Bu çalışmanın özelinde glukoz, kreatinin, LDH, total protein, albümin, kolesterol, kalsiyum, magnezyum, fosfor, sodyum ve klor testlerinde ikiz analizörlerin anlamlı farklı sonuç üretebildiği görülse de aralarındaki fark klinik açıdan sorun teşkil etmiyordu. Sadece kalsiyumda 11. gün 2. seviyesinde kritik farklılık vardı. Bu kritik fark, hazırladığımız EWMA grafiği ile de pratik bir şekilde izlenebildi. Hazırlanan EWMA grafikleri ikiz analizörler arsındaki farkı zaman bazlı ve sürekli olarak, pratik ve tek bir grafik ile izlenebilmesi sağladı. Kalsiyum testindeki kritik hata hazırlanan EWMA grafiğinde bu nokta üst limiti aşmış bir nokta olarak net olarak izlenebildi. Böylece ikiz otoanalizörler arasında fark, farklı seviyelerdeki düzeyleri dahil gösterilmiş olarak real-time olarak izlenebilir hale getirilmiştir.