Yenidoğan yoğun bakım ünitesinde polifarmasi sıklığı, ilaç etkileşimlerinin değerlendirilmesi ve bu etkileşimlerin böbrek fonksiyonları üzerine etkileri
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL HASEKİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BURHAN ÖZTOPRAK
Danışman: Derya BÜYÜKKAYHAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışma, üçüncü basamak yenidoğan yoğun bakım ünitesinde (YDYBÜ) polifarmasi sıklığını, ilaç etkileşimlerinin prevalansını ve bu etkileşimlerin demografik değişkenler ve böbrek fonksiyonları üzerindeki etkilerini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Ayrıca, farklı ilaç etkileşimi veri tabanlarının kullanımının sonuçlara etkisi incelenmiştir. Gereç ve Yöntemler: 1 Ocak 2024- 1 Ocak 2025 tarihleri arasında YDYBÜ' de tedavi gören, en az iki ilaç tedavisi almış ve iki günden uzun süre yatan 207 yenidoğanın tıbbi kayıtları retrospektif olarak analiz edilmiştir. İlaç etkileşimleri Vademecum, Drugs.com ve UpToDate veri tabanları kullanılarak değerlendirilmiştir. Hastaların demografik verileri ve böbrek fonksiyonları (tahmini glomerüler filtrasyon hızı, GFH) değerlendirilmiştir. Bulgular: Yenidoğanların ortalama ilaç sayısı 6,0 ± 4,8 olarak saptanmıştır. Tüm yenidoğanlarda ilaç etkileşimine maruz kalan bebek sayısı Vademecum'a göre 136 (%65,7), Drugs.com'a göre 130 (%62,8), UpToDate 'e göre ise 129 (%62,3) idi. Hastaların maruz kaldığı ortalama ilaç etkileşim sayısı Vademecum veri tabanına göre 4,1 ± 5,1; Drugs.com veri tabanına göre 1,9 ± 3,6; UpToDate veri tabanına göre ise 1,7 ± 2,7 olarak belirlenmiştir. Her üç veri tabanının sonuçlarında da benzer şekilde ilaç etkileşimi olan yenidoğanların doğum haftası, doğum ağırlığı, doğum boyu, baş çevresi, 1. ve 5.dakika APGAR skorları daha düşüktü ve yatış süresi daha uzundu. Lineer regresyon analizinde, gebelik haftası ve 1. dakika APGAR skorundaki azalma ile, yatış süresindeki uzama etkileşim sayısında artış ile ilişkilendirilmiştir. Doğum sonrası 24. saatte elde edilen GFH değeri ortalama 32,3±19,1 mL/dk/1,73 m2 iken, taburculuk anındaki GFH değeri ise 59,6±40,3 mL/dk/1,73 m2 olarak hesaplanmıştır. Nefrotoksik ilaç maruziyet oranı Vademecum'da %15,9, Drugs.com'da %18,8 ve UpToDate'te %17,8 olarak saptanmış; bu grupta da doğum parametreleri daha düşük ve yatış süresi daha uzun bulunmuştur. Sonuç: Yenidoğan yoğun bakım ünitesinde yatan her on bebekten altısında ilaç etkileşimi görülmektedir ve düşük doğum ağırlığı, gebelik haftası ve APGAR skoru ile uzun yatış süresi ilaç etkileşimi riskini artırmaktadır. Anahtar Kelimeler: İlaç etkileşimi, nefrotoksisite, polifarmasi, yenidoğan, yenidoğan yoğun bakım