Prostat kanseri tanısında manyetik rezonans inceleme ve prostat görüntüleme, raporlama ve data sisteminin (PIRADS) etkinliği
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE TIP FAKÜLTESİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ŞEREF BARBAROS ARIK
Danışman: Mustafa TAŞAR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmadaki amacımız prostat görüntüleme raporlama ve data sistemi (PI-RADS) rehberinin kendi hasta popülasyonumuzdaki etkinliğinin araştırılmasıdır. Gereç ve Yöntem: Eylül 2016 ve Nisan 2018 tarihleri arasında manyetik rezonans görüntülemesi ile prostatta lezyon tespit edilen ve daha sonraki dönemde lezyona yönelik histopatolojik tanı konulan olguların PI-RADS skoru verilmiş ve bu skorlar histopatolojik sonuçlar ile karşılaştırılmıştır. Histopatolojik inceleme sonucu altın standart test olarak kabul edilmiştir. Bu karşılaştırma sonucunda sensitivite, spesifite, pozitif prediktif ve negatif prediktif değerleri hesaplanmıştır. MR görüntülerinden hesaplanan prostat hacmi (TRxAPxKKx0,52), hastane sisteminde laboratuar sonuçlarından çekim öncesi en güncel prostat spesifik antijen (PSA) değerleri, enfeksiyon varlığını sorgulamak için tam idrar testi ve idrar kültür sonuçları, prostat hacmi ve PSA seviyesi yardımıyla hesaplanan prostat yoğunluğu, hastanın yaşı ve PRM sonuçları karşılaştırılacak diğer parametreler olarak not edilmiştir. Ayrıca bu parametreler ile prostat kanseri arasındaki ilişkiye de bakılmıştır. Bulgular: Manyetik rezonans görüntülemesi yapılan 138 olgunun (hepsi erkek) "PI-RADS" rehberine göre %4' ü PIRADS 1, %36' sı PIRADS 2, %14' ü PIRADS 3, %28' i PIRADS 4 ve %18' i PIRADS 5 olarak sonuç almıştır. Histopatolojik inceleme sonrasında 55 olguda (%39,8) malignite saptanmış olup kanserlerin %56,4' ü klinik olarak anlamlı kanser, %43,6' sı klinik olarak anlamsız kanser olarak raporlanmıştır. Tüm olguların "PI-RADS" rehberine göre histopatolojik incelemelerinin dahil edilerek yapılan karşılaştırılma sonucu sensitivite, spesifite ile negatif ve pozitif prediktif değerleri sırasıyla %76,4, %73,5, %82,4 ve %65,6 olarak hesaplanmıştır. Cihazlara göre ayrı ayrı 1,5T ve 3T MR cihazlarının sensitivite, spesifite ile negatif ve pozitif prediktif değerleri sırasıyla %84,8, %74,1, %88,9, %66,7 ve %63,6, %72,4, %63,6 ve %72,4 olarak hesaplanmıştır. Not edilen karşılaştırılacak diğer parametrelerden yaş, prostat hacmi ve prostat yoğunluğu parametreleri ile kanser arasında istatistiksel olarak anlamlı olabilecek bir farklılık bulunmuştur (p 0,05). Enfeksiyon ve nodül varlığı ile kanser olma durumu arasında farklılık saptanmamıştır. Sonuç: PIRADS v2 4 veya 5 skorları, prostat bezinde klinik açıdan anlamlı lezyonların tanısında yüksek duyarlılık ve negatif öngörü değerine sahiptir. PIRADS v2 skorları ile Gleason skorları arasında doğru ilişki saptanmıştır. Tümörü taklit edebilecek ve multiparametrik manyetik rezonans görüntüleme (mpMR)değerlendirilmesinde yalancı pozitifliğe neden olabilecek durumlar mevcuttur. Bunların bir kısmının tecrübe ile aşılabileceği düşünülmektedir. Gri zonda bulunan yalancı pozitifliğe neden olan durumlarda, çalışmamızda bulgular bölümünde vurgulanan sonuçlar neticesinde PSA, sPSA/tPSA oranı, PSA yoğunluğu, hastanın yaşı, prostat hacmi, PRM' de nodül varlığı gibi elde olan tüm parametrelerin değerlendirmede kullanılması gerektiğini düşünmekteyiz. Multiparameterik MR inceleme halen tek başına sistemik biyopsinin yerini alacak negatif prediktif değere sahip olmayıp güncel çalışmaların bu konuda umut verici olduğunu düşünmekteyiz. Tecrübenin artması ve standart protokollerin belirlenmesi ile standart radyolojik değerlendirmelerin ve ortak bir dilin olacağını umut ediyoruz. MpMR incelemenin negatif öngörüdeki yüksek değerleri aktif takipte giderek önem kazanmasını sağlamaktadır ve risk değerlendirmesinde önümüzdeki günlerde gerek üroloji gerekse radyoloji klavuzlarına girmesi öngörülmektedir. Anahtar Kelimeler :Multiparametrik MR, PI-RADS, Prostat MR, Prostat kanseri,