Üst solunum yolu enfeksiyonu geçiren ilkokul çağındaki çocukların annelerinin tamamlayıcı ve alternatif tedavi uygulamaları hakkındaki bilgi, tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ŞİŞLİ HAMİDİYE ETFAL SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MELEK ALP

Danışman: Güzin ZEREN ÖZTÜRK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Ülkemizde ve dünyada zaman geçtikçe özellikle hastane başvurularında önemli yer edinen üst solunum yolu enfeksiyonlarında (ÜSYE) Tamamlayıcı ve Alternatif Tedavi (TAT) kullanımı artmaktadır. Çocukların sağlığını çok yakından ilgilendiren bu konuda kullanılan TAT yöntemlerinin bilinmesi önem arz etmektedir. Çalışmada ilkokul çağında çocukları olan annelerin uyguladığı TAT yöntemlerini incelemek, annelerin bilgi ve tutumlarını saptamak amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Araştırma tanımlayıcı ve kesitsel türde olup Şişli Hamidiye Etfal Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Aile Hekimliği Polikliniklerinde 15 Kasım 2024- 15 Şubat 2025 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın evrenini ilkokul çağında çocukları olan ve çalışmaya katılmayı kabul eden 225 anne oluşturmaktayken örneklem sayısı 142 olarak belirlenmiştir. Çalışmada Bütüncül Tamamlayıcı ve Alternatif Tıbba Karşı Tutum Ölçeği (BTATÖ) kullanılmıştır. Bulgular: Çalışmada çocuğu ÜSYE geçirmeye başladığında ilk yapılan şeylerde ilk sırada %44,3(n=125) ile TAT yöntemlerini kullanmak yer almakta ve bu tedavilerin %48,8(n=103)'i ilaç tedavisinden önce uygulanmaktadır. Ateşi düşürmek için yapılan ilk uygulamanın %44,3(n=124) ile ılık duş yaptırmak, boğaz ağrısı için %26,8(n=114) ve öksürük için %21,5(n=100) ile bitki çayları içirmek yer alırken TAT kullanma sebeplerinde ilk sırada %30,4(n=101) ile ilaçların yanında tamamlayıcı tedavi gibi görme ve TAT'a ilişkin bilgi kaynaklarında ilk sırada %26,3(n=99) ile akrabalar/aile bireyleri yer almaktadır. BTATÖ puanı 30,19±4,552 olarak hesaplanmıştır. Çalışmaya katılan annelerin TAT yöntemlerine pozitif yönde tutum sergilediği saptanmıştır. Eğitim düzeyi daha yüksek olan ya da ekonomik durumu daha iyi olan kesimin TAT yöntemlerine karşı daha pozitif tutum sergiledikleri görülmüştür. Annelerin eğitim düzeyi düştükçe ÜSYE'de ilaç tedavisinden önce TAT kullanım oranının arttığı gözlenmiştir. Ateş semptomunun annelerin sağlık kurumuna başvurmasında önemli etken olduğu saptanmıştır. Sonuç: Kullanılan TAT yöntemlerinin zararları, faydaları, yan etkileri, ilaç etkileşimleri gibi konularla ilgili literatürde yeteri kadar çalışma bulunmamaktadır. Aynı zamanda toplumun kullandığı TAT yöntemleri yeteri düzeyde sorgulanmamaktadır. Bu konuda doktor ve sağlık çalışanlarının eğitim alması ve hastaları da eğitmesi toplum sağlığı için çok önemlidir. Anahtar Kelimeler: Tamamlayıcı ve Alternatif Tedavi, Üst Solunum Yolu Enfeksiyonu, Anneler, Çocuk