Yenidoğan yoğun bakım ünitesinde endikasyon dışı ilaç kullanımının değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA GÜLHANE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ZEYNEP BEGÜM ERENSOY KARAGÜL
Danışman: Belma SAYGILI KARAGÖL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Bir ilaç ruhsatında mevcut olan endikasyonlardan veya kullanım önerilerinden farklı olarak kullanıldığında endikasyon dışı ilaç kullanımı olarak adlandırılmaktadır. Bu ilaçlar yaygın olarak birçok yenidoğan ünitesinde kullanılsa da endikasyon dışı ilaç kullanımının beraberinde getirdiği ciddi riskler unutulmamalıdır. Çalışmamızda endikasyon dışı ilaç kullanımının saptanması ve endikasyon dışı ilaç kullanımının beraberinde getirdiği olası risklere dikkat çekmek hedeflenmiştir. Gereç ve Yöntem: Çalışmamız T.C. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi Yenidoğan Yoğun Bakım Kliniğinde 1 Ocak 2023- 31 Temmuz 2024 tarihleri arasında 24 saatten fazla takibi yapılmış olan bebekleri inceleyen prospektif nitelikte bir çalışmadır. Bebeklerin sistemde kayıtlı olan cinsiyeti, gebelik yaşı, doğum ağırlığı, doğum haftası, yatış tanıları, kullanılan tüm ilaçlar kaydedilerek değerlendirilmiştir. İlaçların ruhsat ve endikasyon durumları Tıbbi İlaç ve Cihaz Kurumu tarafından onaylanmış olan Kısa Ürün Bilgisi kullanılarak elde edilmiştir. Bulgular: Çalışmamıza yenidoğan yoğun bakım ünitemizde takip edilen 500 bebek dahil edilmiştir. Bebeklerin %57,4'ü (n:287) kızdır. Bebeklerin yaş ortalaması 5,1±10,9 gün, ortancası 1,0 (0-91,0) gündür. Bebeklerin %71'i yatışı sırasında ilaç kullanmıştır. Bebeklere 57 farklı ilaç verilmiş olup yatışlarında bebeklere 1281 ilaç reçete edilmiştir. Reçetelerin %65,1'i ≥37 hafta grubuna verilmiştir. İlaçların %7'si ve reçetelerin %1,1'inin ruhsatsız olduğu saptanmıştır. Reçetelerin %86,2'si ruhsatlı ve doğru kullanılmıştır. Sonuçlar: En sık endikasyon dışı ilaç olarak klaritromisin reçete edilirken 2.sırada piperasilin-tazobaktam yer almıştır. En sık ruhsatsız kullanılan ilaç ise multivitamin+çinko+selenyum preparatı olmuştur. Endikasyon dışı veya ruhsatsız ilaç kullanılması gerektiğinde her bebek için kendisine uygun olan doz ve preparatın bilimsel veriler ile desteklenmesi önemlidir. Yan etki ve komplikasyonların önlenebilmesi için çok merkezli, sistematik çalışmalar yapılarak endikasyon dışı ilaç kullanımının önemine dikkat çekilmeli, ruhsatlandırma çalışmalarının yapılması teşvik edilmelidir. Anahtar Kelimeler: Yenidoğan, Endikasyon dışı ilaç, Ruhsatsız ilaç, Reçete