Ayak bileği brakiyal indeksin diyabet süreleri ve makrovasküler komplikasyonlar ile ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAKIRKÖY DR. SADİ KONUK SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GAMZE GÜLÇİÇEK
Danışman: Meral MERT
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç:Diabetes mellitus (DM), alt ektremite aterosklerotik tıkayıcı hastalığı olarak tanımlanan periferik arter hastalığı (PAH) için güçlü bir risk faktörüdür. PAH tanısı için noninvaziv bir tanı yöntemi olan ayak bileği-brakiyal indeks (ABİ) ölçümü kullanılmaktadır. Biz de çalışmamızda; DM'li hastalarda ABİ değerlerinin diyabet süresi ve makrovasküler komplikasyonlar ile ilişkisini demografik veriler, antropometrik ölçümler, klinik ve laboratuvar verileri ile değerlendirilmesini amaçlandık. Materyal ve Metod: Çalışmamız; hastanemiz diyabet polikliniğine Nisan 2019- Ekim 2019 başvuran, randomize seçilen DM tanılı 226 hastanın alındığı kesitsel bir çalışmadır. Tüm hastaların;yaş, cinsiyet, boy, kilo, bel ve kalça çevresi, el ve ayak bileğiçevresi, aile öyküleri, DM süresi, kronik hastalık öyküleri, kladikasyo, nöropati, diyabetik ayak yarası öyküsü ve DM kontrolünde rutin bakılan kan ve idrar tetkikleri kaydedildi. Ek olarak hastalarda ABİ ölçümü yapılarak kaydedildi. ABİ değeri ≤0,90 olanlar PAH açısından pozitif, >0,90 olanlar negatif kabul edildi. Diyabet sürelerine göre olgular 0-5 yıl, 5-10 yıl ve 10 yıl üzeri DM öyküsü olanlar şeklinde gruplandırıldı. Elde edilen veriler, ölçümler ve metabolik parametreler; ABİ değeri ile ilişkisi, ABİ değerine göre farklılıkları ve ABİ değeri üzerinde risk oluşturup oluşturmadığı açısından değerlendirildi. Bulgular:Yaş ortalaması 52,8 + 10,3 yıl olan 138'i kadın, 88'i erkek toplam 226 hasta çalışmaya alındı. Tüm grupta ABİ değeri %29,2 pozitif olarak görüldü.ABİ değerinde; yaş,cinsiyet, aile öyküsü, beden kitle indeksi (BKİ), bel çevresi ve diyabet sürelerine göre oluşturulan gruplar arasında anlamlı bir farklılık izlenmez iken, ABİ değeri ile koroner arter hastalık (p=0,004), diyabetik ayak yarası(p=0,000), sigara kullanımı (p=0,000) ve el bileği çevresi (p=0,026) arasında anlamlı bir ilişki bulundu. Glikozillenmiş hemoglobin A1c (HbA1c), düşük dansiteli lipoprotein (LDL) kolesterol, trigliserid, yüksek dansiteli olmayan lipoprotein (non-HDL) kolesterol ve aterojenik indeks ile ABİ değerleri arasında anlamlı bir ilişki tespit edilmedi. Lojistik regresyon analizinde sırası ile diyabetik ayak, koroner arter hastalığı, BKİ, diyabet süresi ve HbA1c'nin ABİ üzerinde risk arttırıcı etki oluşturduğu tespit edildi. Sonuç:Çalışmamızda, hastaların %29,2'sinde PAH ile uyumlu ABİ değerleri elde etmemiz DM'li hastaların PAH açısından değerlendirilmesinnin önemini göstermektedir. Diyabetik populasyonda özellikle artmış ilişkinin bulunduğu diyabetik ayak yarası ve kardiyovasküler hastalık öyküsü olan hastalar, sonrasında da sırası ile obezitesi bulunun, uzun diyabet süresi ve tedavi altında artan HbA1c seviyelerine sahip hastalar PAH değerledirilmesi gereken öncelikli gruplar olarak görülmektedir. Anahtar kelimeler: Periferik arter hastalığı, diabetes mellitus, ayak bileği-brakiyal indeksi