Karaciğer nakli olan hastalarda enfeksiyon gelişmesine etki eden risk faktörlerinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, ENFEKSİYON HASTALIKLARI VE KLİNİK MİKROBİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HATİCE TEZCAN
Danışman: Adalet ALTUNSOY
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Karaciğer nakli yapılan hastalarda gelişen enfeksiyonlar morbidite ve mortaliteyi arttırmaktadır. Çalışmamızda karaciğer nakli sonrası enfeksiyon gelişmesine etki eden risk faktörlerinin değerlendirilmesi ve nakil merkezimizin epidemiyolojik verilerinin ortaya koyulması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem Ankara Yüksek İhtisas Eğitim ve Araştırma Hastanesi ile Ankara Şehir Hastanesi'nde 28 Temmuz 2012-24 Şubat 2020 tarihleri arasında karaciğer nakli olan 18 yaşından büyük hastalar çalışma popülasyonunu oluşturmuştur. Retrospektif olarak hasta takip dosyaları ve hastane bilgisayar kayıtları incelenmiştir. Nakil sonrası ilk 48 saat içinde ölen hastalar ve veri eksiği olan hastalar çalışma dışı bırakılmıştır. Hastalarda nakil sonrası ilk altı ayda görülen enfeksiyonlar, tespit edilen mikroorganizmalar ve bakterilerin antibakteriyel direnç paternleri kaydedilmiştir. Çalışmamız için belirlenmiş olan parametrelerin enfeksiyon için risk oluşturup oluşturmadığı değerlendirilmiştir. Elde edilen veriler IBM SPSS V23 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Tüm istatistiksel analizlerde p<0,05 anlamlılık düzeyi olarak kabul edilmiş ve ilişkiler %95 güven aralığında değerlendirilmiştir. Enfeksiyon gelişmesine etki eden risk faktörlerinin incelenmesinde binary lojistik regresyon analizi kullanılmıştır. Bulgular Çalışmamıza dahil edilen 112 hastanın %67,9'u (n=76) erkek olup, yaş ortanca değeri 50'dir (20-66). Nakil sonrasında hastaların ilk ayda %59,8'inde (n=67), ilk altı ayda ise %71,4'ünde (n=80) en az bir enfeksiyon epizodu gelişmiştir. Toplamda nakil sonrası ilk altı ayda 151 enfeksiyon epizodu görülmüştür. Tespit edilen mikroorganizmalar içinde en sık bakteriyel enfeksiyonlar ( n=78, %95,1); daha az sıklıkta ise fungal enfeksiyonlar ( n=2, %2,4) ve viral enfeksiyonlar (n=2 %2,4) görülmüştür. Bakteriyel enfeksiyonlarda çoklu ilaç direnci (ÇİD) oranı yüksek (n=38, %52,7) bulunmuştur ve nakil sonrası ilk altı ayda mortalite için risk faktörü olarak saptanmıştır (p<0,001). Nakil öncesi bakılan INR, kreatinin, total bilirubin değerleri ve nakil sonrası yoğun bakım yatış süresinin arttıkça; nakil sonrası hem ilk ayda hem de altı ayda enfeksiyon riskinin arttığı gösterilmiştir. Ayrıca nakil öncesi ensefalopati varlığının, nakil sonrası ilk ay ve altı ayda enfeksiyon için bir risk faktörü olduğu saptanmıştır. Sonuç Karaciğer nakli olan hastalarda ÇİD bakteri enfeksiyonu, mortalite için bir risk faktörüdür. Nakil sonrası enfeksiyon gelişmesine etki eden risk faktörlerinin pek çoğu, karaciğer yetmezliği prognostik skorlama sistemlerinde yer alan parametrelerdir. Yani son dönem karaciğer yetmezliğinde, hastalığın şiddeti arttıkça nakil sonrası enfeksiyon görülme riski de artmaktadır. Anahtar Kelimeler: Karaciğer nakli, enfeksiyon, karaciğer yetmezliği, çoklu ilaç direnci, mortalite