Palyatif bakım servisinde yatan hastalarda Vitamin D, Vitamin B12 ve folik asit düzeylerinin yatış süresi ve mortalite ile ilişkisinin incelenmesi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ZEYNEP KARADEMİR

Danışman: Umut SAFER

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Palyatif bakım servisinde yatan hastalarda vitamin D, vitamin B12 ve folik asit düzeylerinin yatış süresi ve mortalite ile ilişkisinin araştırılmasıdır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza, Sancaktepe Şehit Prof. Dr. İlhan Varank Eğitim ve Araştırma Hastanesi palyatif bakım servisinde Kasım 2020-Kasım 2022 tarihleri arasında yatan 18 yaş ve üstü hastalar dahil edildi. Bu hastaların demografik, klinik ve laboratuvar bulguları retrospektif olarak incelendi. Komorbid hastalıklar, yatış süreleri, 1 aylık sağ kalım durumları kaydedildi. Gruplar arası karşılaştırmalar niteliksel verilerde Ki-kare testi, tek yönlü ANOVA ve Kruskal-Wallis testleri ile değerlendirildi. İki bağımsız grup karşılaştırılmasında bağımsız örneklem t testi ve Mann-Whitney U testi kullanıldı. Yatış süresi ve mortalite ile bağımsız ilişkili faktörler lojistik regresyon analizi ile değerlendirildi. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen 110 hastanın yaş ortalaması 73,54±15,90 idi ve hastaların %43,6'sı erkek, %56,4'ü kadındı. 65 yaş altı hastaların oranı %21,8 olup 65 yaş ve üstü hastaların oranı ise %78,2 idi. Hastaların vitamin D ortalaması 15,76±13.92 mcg/l; vitamin B12 ortalaması 755,81±521,28 ng/l ve folik asit ortalaması 7,30±4,61 mcg/l idi. Hastaların ortalama yatış süresi 33,34±32,83 gün idi. Vitamin D, vitamin B12 ve folik asit sınıflandırmaları ile yatış süresi arasında anlamlı farklılık bulunmadı. Eksitus olan hastaların vitamin B12 düzeyleri sağ kalan hastaların vitamin B12 düzeylerinden anlamlı olarak yüksek bulundu (p<0,0001). Sağ kalan erkek hastaların vitamin B12 düzeyleri; eksitus olan erkek hastaların vitamin B12 düzeylerinden anlamlı olarak daha düşük bulundu (p=0,011). Sağ kalan hastaların vitamin D ve folik asit düzeyleri ile eksitus olan hastaların vitamin D ve folik asit düzeyleri arasında anlamlı farklılık bulunmadı. Vitamin B12 düzeyi yüksek olan hastalarda komorbidite sayısı anlamlı olarak yüksek bulundu (p=0,016). Sonuçlar: Çalışmamızda, vitamin B12 yüksekliği ile mortalite arasında anlamlı ilişki tespit ettik. Sonuçlarımızın genelleştirilebilirliği açısından vitamin düzeyleri ile yatış süresi ve mortalite arasındaki ilişkileri inceleyen çok merkezli, longitudinal çalışmalara ihtiyaç bulunmaktadır. Anahtar kelimeler: Palyatif bakım, mortalite, komorbidite, vitamin B12, vitamin D, folik asit