Obsesif kompulsif bozukluk tanısı almış 12-18 yaş ergenlerde ebeveyn tutumlarının bilişsel çarpıtmalar ve benlik saygısı üzerine etkileri
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAKIRKÖY PROF. DR. MAZHAR OSMAN RUH SAĞLIĞI VE SİNİR HASTALIKLARI SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, ÇOCUK VE ERGEN RUH SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ZEYNEP GÜLTEKİN TAŞ
Danışman: Gül KARAÇETİN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Çalışmamızda obsesif kompulsif bozukluk (OKB) tanısı alan ergenlerde, OKB tanısının benlik saygısı ve bilişsel çarpıtmalar ile ilişkisinin yanısıra ebeveynlik tutumlarının bu değişkenler üzerine etkisinin değerlendirilmesi hedeflenmiştir. Gereç ve Yöntem: Araştırmaya OKB tanısı almış 12-18 yaş arası 83 ergen ve daha önce psikiyatri başvurusu olmayan 48 ergen dahil edildi. Katılımcılara sosyodemografik ve klinik veri formu, Okul Çağı Çocukları için Duygudurum Bozuklukları ve Şizofreni Görüşme Çizelgesi – Şimdi ve Yaşam Boyu Versiyonu- Türkçe Versiyonu (ÇDŞG-ŞY-T) uygulandı. Vaka grubunda OKB semptom şiddetleri Çocuklar İçin Yale-Brown Obsesif Kompulsif Ölçeği (ÇY- BOCS) ile değerlendirildi. Tüm katılımcılara Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği (RBSÖ), Çocukluktaki Olumsuz Düşünceleri Değerlendirme Ölçeği (ÇODDÖ) ve Anne Baba Tutum Ölçeği-ABTÖ (Parenting Style Inventory-PSI) uygulandı. Bulgular: Çalışmamızda vaka grubundaki bireylerin RBSÖ ölçek puanlarının kontrol grubuna kıyasla istatistiksel açıdan anlamlı seviyede daha yüksek olduğu yani benlik saygılarının daha düşük olduğu bulundu (p<0,001). OKB vaka grubundaki ÇODDÖ toplam ölçek puanları (p=0.019) ve 'bireysel algılama (p=0.048) ve seçici algılama (p=0.040)' alt ölçek puanlarının kontrol grubuna kıyasla yüksek olduğu saptandı. Bilişsel çarpıtmaları vaka grubunun kontrol grubuna göre istatistiksel açıdan anlamlı seviyede daha sık kullandıkları görüldü. RBSÖ ve ÇODDÖ ölçek puanları incelendiğinde hem vaka hem de kontrol grubunda anlamlı seviyede pozitif korelasyon olduğu bulundu (p<0,001 ve p=0.018). ABTÖ-kabul/ilgi boyutundan istatistiksel açıdan anlamlı seviyede daha yüksek puan alan ergenlerin; benlik saygısının daha yüksek olduğu ve bilişsel çarpıtmaları daha az kullandıkları bulunmuştur (p<0,001 ve p=0.08). Sonuç: OKB tanılı ergenlerin benlik saygısının daha düşük olduğu, bilişsel çarpıtmaları daha fazla kullandıkları gösterildi. Ayrıca ebeveyn tutumlarından kabul/ilgi alt boyutu puanları ile benlik saygısı düzeyi arasında pozitif korelasyon ve bilişsel çarpıtma puanları açısından ise negatif korelasyon olduğu bulundu. Anahtar Kelimeler: Adölesan, Obsesif Kompulsif Bozukluk, Ebeveyn Tutum Özellikleri, Benlik Saygısı, Bilişsel Çarpıtmalar