Hemoliz indeksi ve referans değişim değeri kullanılarak hemolizden etkilenen biyokimya parametrelerinin yönetimi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL GAZİOSMANPAŞA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, TEMEL TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: KAMİL TAHA UÇAR
Danışman: Nilhan NURLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Hemolizli örneklerin yönetimi laboratuvarlar için önemli bir konudur. Avrupa Klinik Kimya ve Laboratuvar Tıbbı Federasyonu (EFLM) Preanalitik Süreç Çalışma Grubu (WG-PRE) biyokimya testlerinde H-indeks'in kullanımına dair yeni bir yaklaşım önermiştir. Her test için H-indeks'in Referans Değişim Değeri'yle (RDD) birlikte kullanılmasıyla hemolizli örneklerin reddedilmesi/sonuçların yorumlanmasına yardımcı olacak bir algoritma geliştirmişlerdir. Bu çalışmada, bu önerilerin ışığında hemolizden etkilenen biyokimya parametreleri değerlendirilmiştir. Gereç ve Yöntem: 10 gönüllüden ikişer tüp kan alındı. Tüplerden birisi hemolizsiz sonuçların elde edilebilmesi için herhangi bir işlem uygulanmadan santrifüj edildi. Diğer tüpte bulunan kan, mekanik hemoliz oluşturmak amacıyla 10 kez iğne uçlarından (13 mm, 26G) enjektörle tekrar tekrar geçirildi ve santrifüj edildi. Ayrılan plazmada spektrofotometrik yöntemle (Mindray BC6800) hemoglobin (Hb) değerleri ölçüldü. İstenilen Hb değerlerindeki örneklerin (0,5-1-2-4-6-8-10 g/L) elde edilmesi için hemolizli örnekler; aynı gönüllünün hemolizsiz örneğiyle dilue edildi. Sonrasında Beckman Coulter AU680 cihazında Alanin aminotransferaz (ALT), Aspartat aminotransferaz (AST), Potasyum (K), Laktat dehidrogenaz (LDH) ve Total Bilirubin (T.Bil) testleri çalışıldı. Analitik cut-off için Biyolojik Varyasyon desirable CV (Coefficient of variation=varyasyon katsayısı) değerleri seçildi. Klinik cut-off için RDD'yi hesaplamak amacıyla laboratuvarımız analitik CV'si (CVA) ve birey-içi CV (CVI) değerleri kullanıldı. Her test için analitik cut-off'un altında kalan değerlerin direkt, analitik cut-off ve klinik cut-off arasındaki değerlerin yorumla birlikte raporlanmasını; klinik cut-off'un üzerindeki değerlerin ise test bazlı reddedilmesini sağlayacak algoritmalar hazırlandı. Bulgular: ALT için RDD % 30,4 olarak hesaplandı. 6,1 g/L Hb bulunduran örneklerdeki ALT sonuçlarının yüzde değişim değerleri RDD'den yüksek olduğu için test bazında reddedilmesi kararlaştırıldı. AST, K, LDH ve T.Bil için RDD'ler sırasıyla % 27,6, % 12,1, % 19,3 ve % 61,2 olarak hesaplandı. Bu testlerin reddedilmesi gereken Hb değerleri ise sırasıyla 0,7 g/L, 1,6 g/L, 0,5 g/L ve 2,2 g/L olarak bulundu. Sonuç: RDD'yle birlikte hazırlanan algoritmalar, hem laboratuvar uzmanı/klinisyen güvenliği hem de hasta güvenliği açısından faydalı olabilir.