Yoğun bakım ünitesindeki sepsis hastalarında immünosit oranlarının prognostik değerleri
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAŞAKŞEHİR ÇAM VE SAKURA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖMER POLAT
Danışman: Güldem TURAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:ÖZET Amaç: Yoğun bakım ünitesinde (YBÜ) sepsis tanısı ile takip edilen erişkin hastalarda; tam kan sayımından türetilen sekiz hematolojik oranın — Nötrofil/Lenfosit Oranı (NLR), Trombosit/Lenfosit Oranı (PLR), Trombosit/Nötrofil Oranı (PNR), Monosit/Lenfosit Oranı (MLR), Nötrofil-Lenfosit-Trombosit Oranı (NLPR), Ortalama Trombosit Hacmi/Trombosit Sayısı (MPV/PC), Eritrosit Dağılım Genişliği/Trombosit Sayısı (RDW/PC) ve Trombosit Dağılım Genişliği/Trombosit Sayısı (PDW/PC) — 28 günlük ve YBÜ mortalitesi üzerindeki prognostik değerinin araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Ocak 2022-Mayıs 2024 tarihleri arasında Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Kliniği Erişkin Genel YBÜ'de Sepsis-3 ölçütlerini karşılayan ve YBÜ yatışı en az 72 saat olan 338 erişkin hasta retrospektif olarak incelenmiştir. Demografik veriler, komorbiditeler, APACHE II ve SOFA skorları, organ desteği gereksinimi ile ilk 24 saat hemogram ve biyokimya parametreleri hastane bilgi yönetim sisteminden derlenmiştir. İstatistiksel değerlendirmede non-parametrik testler, tek değişkenli ikili lojistik regresyon, Spearman sıra korelasyonu ve ROC analizi kullanılmıştır. Bulgular: Hastaların yaş ortancası 67 (55–77) yıl, erkek oranı %51,8 idi. Olguların %61,5'inde sepsis, %38,5'inde septik şok mevcuttu. YBÜ mortalitesi %54,1 (n=183), 28 günlük tüm-neden mortalitesi %31,4 (n=106) saptandı. Tek değişkenli regresyonda MPV/PC (OR=11,33; %95 GA: 1,53–83,92; p=0,018) ve PDW/PC (OR=6,72; %95 GA: 1,51–29,90; p=0,012) 28 günlük mortalite ile anlamlı, RDW/PC ise sınırda anlamlı (OR=2,74; p=0,052) ilişki gösterdi. NLR, PLR, PNR, MLR ve NLPR ile mortalite arasında anlamlı ilişki saptanmadı (tüm p>0,05). MPV/PC, PDW/PC ve RDW/PC için eğri altında alan (AUC) değerleri sırasıyla 0,540, 0,537 ve 0,558 olarak hesaplandı; Youden indeksi ile belirlenen eşiklerde duyarlılık düşük (%19,8–%30,2), özgüllük yüksekti (%83,2–%93,5). Üç trombosit-türevli oran arasında çok güçlü pozitif korelasyon saptandı (rho 0,89–0,98; tüm p<0,001). Sonuç: YBÜ sepsis kohortunda trombosit-türevli oranlar (MPV/PC, PDW/PC) 28 günlük mortalite ile anlamlı, ancak ayrım gücü sınırlı bir prognostik ilişki sergilemiştir. Bulgular, hemogram-türevli oranların APACHE II ve SOFA gibi yerleşik göstergelere tamamlayıcı bir veri katmanı olarak konumlandırılmasını desteklemekte; klinik karar eşiklerinin netleştirilmesi için seri ölçümlere dayanan prospektif çok merkezli çalışmalara gereksinim duyulmaktadır.