Acil servise saldırı sebebiyle başvuran hastaların hava durumu ile ilişkisinin incelenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ABDULLAH EMİN GÖNÜLAL
Danışman: Yahya Kemal GÜNAYDIN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Saldırı acil servise sık başvuran önemli bir travma türüdür ve travma, dünya genelinde ölüm ve sakatlıkların önde gelen nedenlerinden biri olarak önemli bir halk sağlığı sorunudur. Çalışmada, saldırı vakalarının türleri, bu vakaların gerçekleştiği zaman dilimleri ve hava durumu verileri retrospektif olarak değerlendirilmiş; elde edilen bulgularla saldırı vakalarının çevresel faktörlerle ilişkisine dair kapsamlı bir analiz yapılmıştır. Bu bağlamda, tez çalışması iklimsel koşullar ile hastaneye yatış, acil cerrahi ihtiyacı, mortalite ve acil servis başvuruları arasındaki ilişkiyi inceleyerek literatüre özgün bir katkı sağlamayı hedeflemektedir. Gereç-Yöntem: Bu çalışma retrospektif dosya tarama yöntemiyle yapılmıştır. 2023 yılı boyunca Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Servisi'ne saldırı sebebiyle başvuran 18 yaş üstü ve dahil edilme kriterlerini sağlayan hastaların yaş, cinsiyet, başvuru günü, başvuru saati, gelişen yaralanmaların türü, yaralanmalar neticesinde ilgili birimlere konsültasyon ihtiyacı, hayati tehlikesi, cerrahi ihtiyacı, yatış /sevk gereksinimi ve 24 saatlik mortalitesinin verileri toplandı. Ayrıca günlük ortalama hava sıcaklıkları, yağış durumu, rüzgâr hızı ve ayın evreleri toplandı. Bulgular: Çalışmaya 4042 hasta dahil edildi. Hastaların %64,5'i erkek, %35,5'i kadın, yaş ortancaları ise 32 olarak görülmüştür. Saldırı sebepleri en sık olarak darp %88,3, delici-kesici alet yaralanması (DKAY) %8,2, ateşli silah yaralanması (ASY) %3 şeklinde görüldü. Hastaların %94,2'ü taburcu olurken %5,6'sının yatışı yapılmış ve %0,2'si exitus olmuştur. Travma türlerinin saat dilimleri ile olan ilişkisi istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p değerleri sırasıyla darp için <0,001, DKAY için <0,001 ASY için 0,010). Travma türlerinin cinsiyet ile olan ilişkisi istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (darp, DKAY ve ASY için p<0,001). Hava sıcaklığının başvuru sayısı ile zayıf pozitif bir korelasyona sahip olduğu, ancak yağış durumu ve rüzgâr hızının başvurular üzerindeki etkisinin olmadığı görülmüştür (sırasıyla p değeri <0,001, 0,021, sırasıyla korelasyon katsayısı 0,203, 0,072). Saldırı sonrasında hastalarda görülen hayati tehlike, acil cerrahi ihtiyacı ve hastaneye yatış ile, yağış durumu ve ortalama sıcaklık değeri arasında anlamlı ilişki bulunmamıştır (ortalama viii sıcaklık ile ilişkili p değerleri sırasıyla 0,098, 0,202, 0,993, ortalama rüzgâr hızı ile ilişkili p değerleri sırasıyla 0,385, 0,171, 0,499). Sonuç: Bu tez çalışması saldırı olaylarının acil servise başvuru sayısı ile ortalama hava sıcaklığı arasında pozitif yönlü zayıf düzeyde bir korelasyon olduğunu göstermiştir. Ayrıca saldırı sebebiyle acil servise başvuran hastaların yatış gereksinimi, hayati tehlikesi, acil cerrahi ihtiyacı ve mortalitesi ile hava durumu verileri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olmadığını ortaya koymuştur. Anahtar Kelimeler: Saldırı, Hava Durumu, Ortalama Sıcaklık, Yağış