Radyoterapi ototoksisitesine rosmarinik asit'in etkisi: Deneysel rat çalışması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, KAYSERİ ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, KULAK BURUN BOĞAZ VE BAŞ-BOYUN CERRAHİSİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SERKAN ALTIPARMAK
Danışman: İbrahim ÖZCAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Ototoksisite; çeşitli kimyasal veya farmakolojik ajanlar, gürültü ve enfeksiyon gibi dış uyaranların iç kulak yapıları üzerindeki dejenerasyon ve fonksiyon kaybına verilen bir isimdir. Özellikle baş boyun, kranial ve nazofarinks kanserlerinde kulak radyoterapi alanına girebilmekte ve bu da ototoksisiteye sebep olabilmektedir. Rosmarinik asit, bugüne kadar pek çok çalışmada kullanılmış ve antiinflamatuar, nöroprotektif ve antinörodejenaratif, antidiyabetik, antiviral, antitümoral gibi çeşitli etkileri ortaya konulmuştur. Bu çalışmada rosmarinik asitin radyoterapi ototoksisitesindeki etkinliği sistemik ve lokal uygulama ile araştırılmış olup, bu etkinliği değerlendirmek için işitsel beyin sapı cevabı,distorsiyon ürünü otoakustik emisyon testi ve histopatolojik yöntemler kullanılmıştır. Gereç ve yöntem: Çalışmada 60 adeterişkin, dişi Spraque Dawley cinsi rat kullanılmış olup randomize olarak 7 grup oluşturulmuştur. Birinci grup kontrol grubu (n=5) olup 3 hafta boyunca bu gruba herhangi bir müdahalede bulunulmamıştır. İkinci gruba (n=5) 5 gün boyunca radyoterapi verilmiştir. Üçüncü gruba (n=10) 3 gün boyunca intratimpanik olarak rosmarinik asit uygulanmıştır. Dördüncü gruba (n=10) 5 gün boyunca intraperitoneal rosmarinik asit verilmiştir. Beşinci gruba (n=10) 5 gün radyoterapi ve intraperitoneal rosmarinik asit verilmiştir. Altıncı gruba (n=10) 5gün radyoterapi ve 3 gün boyunca da intratimpanik rosmarinik asit verilmiştir. Yedinci gruba (n=10) ise 5 gün radyoterapi ve 3 gün intratimpanik olarak serum fizyolojik verilmiştir. Tüm gruplaragenel anestezi altında, başlangıç aşamasında ve 3. haftanın sonunda işitsel beyin sapı cevabı ve distorsiyon ürünü otoakustik emisyon ölçümleri yapılmıştır ve dekapitasyon uygulanan ratların temporal kemikleri histopatolojik ölçümler için formol içinde tespit edilmiştir. Bulgular: Yalnızca radyoterapi alan grup ve radyoterapi + intratimpanik serum fizyolojik alan grup haricindeki diğer 5 grubun işlem öncesi ve sonrasındaki ortalama işitsel beyin sapı cevabı değerleri ve distorsiyon ürünü otoakustik emisyon ölçümlerindeki ortalama sinyal/gürültü oranlarında (Signal/Noise Ratio) istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmadı (p>0.05). Bu iki grupta ise, işlem sonrasında işitsel beyin sapı cevabı değerleri ve distorsiyon ürünü otoakustik emisyondeğerlerinde düşüş saptandı ve bu fark anlamlı olarak bulundu (p<0.05). Histopatolojik inceleme için ise Hematoksilen & Eozin ve kaspaz-3 antikor boyası kullanılmıştır. Spiral ganglion, stria vaskülaris ve korti organları incelenmiştir. İkinci ve yedinci grupların histopatolojik skorları diğer gruplara kıyasla artmış olarak bulundu ve bu artış istatistiksel olarak anlamlıydı (p<0.05). Sonuç: Radyoterapi ototoksisitesinde rosmarinik asit hem sistemik hem de lokal uygulamada koruyucudur ve bu etkisi histopatolojik inceleme ve objektif odyolojik yöntemlerle ortaya konulmuştur. Anahtar kelimeler: Rosmarinik asit, ototoksisite, radyoterapi, intratimpanik, deneysel, hayvan çalışması