Anjiyopoietin benzeri 4 ün mide lezyonlarında tanısal ayrımcılıktaki rolü
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AYŞE HEDİYE DEMİR
Danışman: İhsan ATEŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Mide kanseri, yüksek mortalite oranıyla seyreden önemli bir halk sağlığı sorunudur. Gastrik karsinogenez genellikle atrofik gastrit, intestinal metaplazi ve displazi gibi ardışık prekanseröz aşamalardan geçerek adenokarsinoma ilerleyen (Correa kaskadı) bir süreçtir. Bu süreçte invaziv olmayan biyobelirteçlerin saptanması kritik öneme sahiptir. Tümör progresyonu, hipoksi, anjiyogenez ve inflamasyonda rol oynayan Angiopoietin Benzeri 4 (ANGPTL4) proteininin gastrik lezyonların neoplastik dönüşümündeki prediktif değeri literatürde klinik düzeyde araştırılmamıştır. Bu çalışmanın amacı, serum ANGPTL4 düzeylerinin mide mukozasındaki histopatolojik progresyon, lezyon şiddeti ve malign transformasyon ile ilişkisini değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Ankara Bilkent Şehir Hastanesi'nde tek merkezli ve prospektif olarak tasarlanan vaka-kontrol çalışmasına; histopatolojik olarak atrofik gastrit, intestinal metaplazi, displazi ve mide malign neoplazmı tanısı almış 18 yaş üzeri ardışık 136 gönüllü dahil edilmiştir. Katılımcıların demografik ve laboratuvar verileri kaydedilmiştir. Serum ANGPTL4 düzeyleri, sandviç ELISA yöntemi kullanılarak ng/mL birimi üzerinden ölçülmüştür. Veriler korelasyon, çok değişkenli regresyon, LASSO ve ROC analizleri ile incelenmiştir. Bulgular: Katılımcıların %25,7'si (n=35) atrofik gastrit, %30,1'i (n=41) intestinal metaplazi, %22,1'i (n=30) displazi ve %22,1'i (n=30) malignite grubundadır. Serum ANGPTL4 düzeylerinin, histopatolojik progresyon basamakları boyunca kademeli ve anlamlı bir artış göstererek en yüksek değerine malignite grubunda ulaştığı saptanmıştır (p < 0,05). ANGPTL4 düzeyleri; hemoglobin, hematokrit ve total bilirubin ile negatif, C-reaktif protein (CRP) ile pozitif yönlü anlamlı korelasyon göstermiştir. Çok değişkenli regresyon ve LASSO analizlerinde ANGPTL4, histopatolojik ilerlemeyi ve malignite varlığını öngören bağımsız bir risk faktörü olarak tespit edilmiştir. ROC analizlerinde, ANGPTL4'ün en yüksek ayırt edici gücüne non-malign lezyonlar ile malignite ayrımında ulaştığı belirlenmiştir. Sonuç: Serum ANGPTL4 düzeyleri, mide mukozasındaki histopatolojik progresyon ve özellikle malign transformasyon ile güçlü ilişkilidir. ANGPTL4 düzeyindeki kademeli artış, Correa kaskadını yansıtan biyolojik bir gradyan oluşturmaktadır. Bulgular, serum ANGPTL4 seviyesinin risk sınıflamasında ve malignite potansiyelinin öngörülmesinde yardımcı, invaziv olmayan güçlü bir aday biyobelirteç olarak klinik yönetime katkı sağlayabileceğini desteklemektedir.