Yeni tanı alan 1 ay-18 yaş arası kanser hastalarında başvuru anında ateşin sıklığı ve etyolojik açıdan değerlendirilmesi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ŞİŞLİ HAMİDİYE ETFAL SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: KADİR KILIÇ

Danışman: Zeynep Yıldız YILDIRMAK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Giriş ve Amaç: Ateş, çocukluk çağında en sık hastaneye başvuru sebeplerindendir. Genellikle akut seyirlidir ve en sık lokalize nonspesifik viral enfeksiyonlara bağlı gözlenir. Uzamış veya nedeni bilinmeyen ateş hastalarında en sık neden yine enfeksiyonlardır ancak bu hastalarda malignite olasılığı her zaman akılda tutulmalıdır. Kanser tanısı alan hastalarda ateşin başvuru anındaki sıklığının ve etyolojisinin belirlenmesi tanısal yaklaşımları belirlemek ve tedavi kararı vermede önemlidir. Çalışmamızda 1 ay-18 yaş arasında kanser tanısı alan hasta grubunda hastaneye ilk başvuru anında ateşin sıklığının belirlenmesi, seyrinin ve olası etyolojisinin değerlendirmesi ve neoplastik ateşin hangi sıklıkta görüldüğünün araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: 2007-2022 yılları arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Şişli Hamidiye Etfal Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Çocuk Hematoloji ve Onkoloji kliniğinde yeni tanı alan ve çalışma kriterlerine uyan 552 hasta çalışmamıza dahil edildi. Çalışma retrospektif olarak planlandı. Hastaların demografik verileri; yaş, cinsiyet, kanserin tipi ve hastaların antropometrik ölçümleri kaydedildi. Hastaların ateş başlangıç zamanından tanı konulmasına ve tedavi başlanmasına kadar geçen süre, ateşin tipi, eşlik eden klinik yakınmalar ve muayene bulguları kaydedildi. Ayrıca ateşin sebebini aydınlatmak için yapılan tüm tetkikler (klinik veya laboratuar dökümante enfeksiyon varlığı vb) incelendi. Ayırıcı tanılar ve tedaviye yanıt durumu araştırıldı. Pediatrik hastalarda neoplastik ateş için tanı kriterleri olmadığından erişkin hastalar için tanımlanmış tanı kriterleri kullanıldı. Bulgular: Çalışmaya 235 (%42,55) kız, 317 (%57,45) erkek olgu dahil edildi. Hastaların yaş ortanca değeri minimum 2 ay-maksimum 212 ay olarak saptandı, cinsiyet ile yaş arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık izlenmedi. Hastaların 308'inde hematolojik maligniteler (%55,80), 43'ünde merkezi sinir sistemi tümörleri (%7,79), 201'inde diğer solid tümörler (%36,41) gözlendi. Hastaların 93'ünde ateş (%16,85), 26'sında neoplastik ateş (%4,72) saptandı. Ateşli hasta grubunda en sık saptanan belirti ve bulgular halsizlik, yorgunluk, gece terlemesi, kilo kaybı, hepatomegali/splenomegaliydi. Bir hasta dışında ateşli hastaların tümünde en az bir klinik bulgu veya belirti eşlik etmekteydi. En sık ateş izlenen hastalık grubu hematolojik malignitelerdi. Ateşli hastaların %38,80'inde enfeksiyöz patolojiler etyolojide düşünülse de mikrobiyolojik olarak %10,87'sinde bir etken patojen saptandı. Ateşli ve ateşi olmayan çalışmamızdaki tüm hastalar ele alındığında tam kan sayımında trombosit ve mutlak nötrofil sayısı yaşıtlarına göre yüksek olan hastalarda hematolojik maligniteler daha düşük oranda izlendi. Hastaların çoğunluğunda antibiyotik tedavisi devam etmekte iken kemoterapi eklenmesi sonrasında ateş kontrol altına alındı. Sonuç: Çocukluk çağı kanserlerinde gerek ateş, gerekse neoplastik ateş nadir bir belirtidir ve eşlik eden klinik belirti ve bulgu olmaksızın izole ateş nerdeyse hiç gözlenmemektedir. Bu sonuç ayrıntılı öykü alınması ve fizik muayenenin tanı konulmasındaki rolüne işaret etmektedir. Ateşin en sık hematolojik malignitelerde saptanması ve hastaların çoğunluğuna eşlik eden kan sayımı anormalliklerinin izlenmesi, hemogramın benzer olgularda yol gösterici olabileceğini düşündürmektedir.