Acil servise koah alevlenme ilebaşvuran hastalarda yatış kararının verilmesinde ottawa risk skorlamasının ve pnömoni ciddiyet indeksi(PSI)'nin kullanımınınkarşılaştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ESMA ARSLAN
Danışman: Mustafa AVCI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş: Kronik obstrüktüf akciğer hastalığı (KOAH) öksürük, dispne, hava akımı kısıtlamasının ön planda olduğu solunum semptomlarıyla seyreden genellikle ilerleyici ve kalıcı havayolu tıkanıklığıyla karakterize bir hastalıktır.Dünya çapında KOAH'a bağlı yılda yaklaşık 3 milyon ölümün gerçekleştiği tahmin edilmekte olup dünya üzerindeki ölümlerin ise en sık 3. Nedenidir. Biz bu çalışmamızda KOAH hastaları arasında acil servislere sık başvuru sebebi olan KOAH alevlenme ile gelen hastaların hastaneye yatış kararı verilmesinde ottawa KOAH risk skorunun ve PSI ın ne kadar kullanılabilir olduğunu ve acil servisimize başvuran hastaların yatış taburculuk yoğun bakım yatış sonlanımı açısından birbirlerine üstünlüklerini karşılaştırmayı amaçladık. Gereç ve yöntem:Prospektif tanımlayıcı bir çalışma olarak dizayn edilen bu tez çalışması, Sağlık Bilimleri Üniversitesi Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Klinik Araştırmalar Etik Kurulu onayı alındıktan sonra, Sağlık Bilimleri Üniversitesi Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Servisinde gerçekleştirildi. Literatürde benzeri bir çalışma referans alınarak örneklem büyüklüğü 113 olarak hesaplandı. Çalışmaya dahil edilen tüm hastalardan ya da yakınından aydınlatılmış onam formu alındı. Çalışma öncesi standardize edilmiş bir veri kayıt formu oluşturuldu. Bu forma hastaların demografik bilgilerinin yanı sıra Pnömoni ciddiyet indeks (PSI) ve Ottawa risk skorlamasına ait parametrelerin verileri kaydedildi. Çalışmadaki verilerin analizi SPSS 15.0 paket programı ve MEDCALC Diagnostic test evaluation calculator kullanılarak yapıldı. Ottowa Risk skalası ve PSI skorlarının ile ilgili ROC eğrileri çizildi ve eğri altında kalan alanlar arasındaki fark De Long yöntemiyle analiz edildi. Her iki skorun duyarlılık, geçerlilik, negatif ve pozitif prediktif değerleri belirlenmiştir ve tüm değerler %95 güven aralığı ile birlikte kullanıld. P<0,05 değeri istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi. Bulgular: Çalışmamıza toplam 125 hasta dahil edildi. Hastaların yaş ortalamaları 67,79 ± 9,86 bulundu ve %26.4'ünün kadın cinsiyette olduğu tespit edildi. PSI skorlamasına göre hastaların %48.8'i evre 4'te, %21.6'sı evre 5'te bulundu. Ottawa KOAH Risk Skalası'na göre hastaların %23.2'sin çok yüksek risk grubunda olduğu tespit edildi. Acil servise akut KOAH alevlenmesi ile başvuran hastaların %51.2'si servis ya da yoğun bakıma yatışa ihtiyaç duydu. Servis veya yoğun bakım yatışı için çizilen ROC eğrilerine göre PSI skoru için eğri altında kalan alan (EAA) 0,743 (p=0.001),Ottawa KOAH Risk skoru için 0,898 (p<0,001) olarak saptandı. Yoğun bakım yatışı için çizilen ROC eğrilerine göre PSI skoru için EAA 0,909 (p<0.001) olarak saptanırken, Ottawa Risk skoru için EAA 0,912 (p<0,001) olduğu görüldü. Hastaların servis ya da yoğun bakım fark etmeksizin yatışı açısından yapılan değerlendirmede, Ottowa Risk Skalası 3 puan ve üzeri için % 89.06 duyarlılık, 5 puan ve üzeri için %100 geçerliliğe sahip olduğu görüldü. Yoğun bakım yatışı gerekli hastaların Ottawa Risk Skalası'na göre belirlenmesinde duyarlılık 3 puan ve üzeri için %100, geçerlilik 5 puan ve üzeri %84.82 bulundu. Servis ya da yoğun bakım fark etmeksizin yatışı gerekli hastaların belirlenmesinde PSI skorunun duyarlılığı evre 3 ve üzerindeki hastalar için % 96.87, geçerliliği evre 5 hastalar için %90.16 bulundu. Yoğun bakım yatışı gerekli hastaların belirlenmesinde PSI skorunun duyarlılığı evre 4 ve üzerindeki hastalar için % 100, geçerliliği evre 5 hastalar için %86.61 bulundu. Sonuç: KOAH alevlenmesinde yoğun bakım ünitesine veya servis yatış kararını öngörmede PSI ve Ottowa Risk Skoru etkin parametrelerdir. Ayrıca hem PSI hem Ottowa Risk Skoru yoğun bakım ünitesine veya servis yatışı gerekli olmayan KOAH atak tanılı hastaları ayırt edebilmektedir. Anahtar Kelimeler: Kronik obsrüktüf akciğer hastalığı, Pnömoni ciddiyet indeks, Ottawa risk skorlaması