Alt üriner sistem semptomları olan multipl skleroz tanılı kadınlarda pelvik tabana odaklanan spinal stabilizasyon egzersizlerinin kor stabilite, üriner semptomlar ve pelvik taban kas fonksiyonu üzerine etkilerinin incelenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, FİZYOTERAPİ VE REHABİLİTASYON ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÖZDE TEKİN
Danışman: Necmiye ÜN YILDIRIM
Özet:Amaç: Bu çalışma, alt üriner sistem semptomları (AÜSS) olan Multipl Skleroz (MS) tanılı kadınlarda pelvik tabana odaklanan spinal stabilizasyon egzersizlerinin (SSE) kor stabilite, üriner semptomlar ve pelvik taban kas fonksiyonu üzerindeki etkilerini incelemek amacıyla gerçekleştirildi. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya MS tanısı almış, AÜSS olan 18-65 yaş arası 41 kadın dahil edildi. Çalışmaya katılan bireyler randomize olarak izole pelvik taban kas eğitimi (PTKE) ve pelvik tabana odaklanan SSE ile birlikte uygulanan PTKE olmak üzere iki gruba ayrıldı. Katılımcıların fiziksel ve sosyodemografik özellikleri kaydedildikten sonra üriner semptomlar Uluslararası İnkontinans Sorgulama Kısa Formu (ICIQ-SF), Mesane Günlüğü ve Aşırı Aktif Mesane Anketi-Versiyon 8 (AAM-V8) ile; pelvik taban kas fonksiyonu 632 Myomed Biofeedback cihazı ve digital palpasyon yöntemi ile; kor stabilite endurans testleri (sağ ve sol lateral köprü testi, fleksör endurans testi, ekstansör endurans testi) ile; derin lumbal kas kuvveti Stabilizer Pressure Biofeedback cihazı ile; yaşam kalitesi King Sağlık Anketi (KSA) ile; subjektif iyileşme algısı Global Algılanan Etki (GAE) ölçeği ile; algılanan sağlık problemi Hastaya-özgü Şikayetler Enstrümanı ile; eğitime uyum ise Vizüel Analog Skala (VAS) ile değerlendirildi. Değerlendirmeler başlangıçta ve 8 haftalık tedavi sonrasında olmak üzere iki kere yapıldı. Bulgular: Her iki grupta da tedavi sonrası ICIQ-SF, AÜSS ve mesane günlüğü parametrelerinde iyileşme bulundu (p<0.05). Pelvik taban kas fonksiyonu her iki grupta da anlamlı düzeyde artarken (p<0.001), digital palpasyonla değerlendirilen pelvik taban kas enduransında SSE grubunda daha belirgin iyileşme saptandı (p<0.05). SSE grubunda kor stabilite, derin lumbal kas kuvveti ve yaşam kalitesinin anlamlı düzeyde arttığı belirlendi (p<0.05). Ayrıca SSE grubunda egzersize uyum ve subjektif iyileşme algısının izole PTKE grubuna kıyasla daha yüksek olduğu saptandı (p<0.001). Grupların zaman içerisindeki değişimleri incelendiğinde, kor stabilite, üriner semptomlar ve yaşam kalitesine ait birçok parametrede SSE grubundaki değişimin izole PTKE grubuna kıyasla daha üstün olduğu belirlendi (p<0.05). Sonuç: Bu çalışma, PTKE ile kombine pelvik tabana odaklanan SSE'nin, AÜSS olan MS tanılı kadınlarda etkili ve uygulanabilir bir yaklaşım olduğunu göstermiştir. Kombine egzersiz programının kor stabilite, derin lumbal kas kuvveti, üriner semptomlar ve yaşam kalitesi üzerinde daha belirgin iyileşmeler sağladığı; pelvik taban kas fonksiyonu açısından ise her iki yaklaşımın benzer düzeyde etkili olduğu bulunmuştur. Bulgular, pelvik tabana odaklanan SSE'nin klinik rehabilitasyon programlarına entegre edilebilecek bütüncül bir yöntem olduğunu göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Alt Üriner Sistem Semptomları, Kor Stabilite, Multipl Skleroz Pelvik Taban Kas Eğitimi, Spinal Stabilizasyon Egzersizleri