Üçüncü basamak bir acil serviste üst gastrointestinal sistem kanamalı hastalarda risk skorlama sistemlerinin karşılaştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA GÜLHANE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SEZER ARIKOĞLU
Danışman: Onur TEZEL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Üst gastrointestinal sistem (GIS) kanaması, acil serviste mortalite ve morbiditenin önemli bir nedenidir. Acil serviste üst GİS kanaması ile başvuran hastaları değerlendirmek için kullanılabilecek çeşitli skorlama sistemleri mevcuttur. Bu çalışmanın amacı, acil servise üst GİS kanaması ile başvuran yüksek ve düşük riskli hastaların değerlendirilmesinde dört risk skorlama sisteminin (Glasgow Blatchford Kanama skoru (GBS), AIMS65 skoru, Rockall skoru (RS) ve Uluslararası Kanama Risk Skoru (The International Bleeding Risk Score)(INBS; ABC skoru)) prediktif doğruluğunu ve klinik değerini değerlendirmektir. Materyal ve Metod: 1 Haziran 2018 ile 30 Haziran 2021 tarihleri arasında üst gastrointestinal kanama şikayeti ile acil servise başvuran, gebe olmayan 18 yaş üstü hastalar retrospektif olarak incelendi. Hastaların yaşları ve cinsiyetleri ile başvuru şikayetleri, vitalleri ve muayene sonuçları, sonuçları, kan transfüzyonu durumu ve endoskopik işlemleri kayıt edildi. Her hasta için ayrı ayrı dört skor hesaplandı. Elde edilen verilerin değerlendirilmesi için IBM SPSS v.25.0 istatistik uygulaması kullanılmıştır. Bulgular: Toplamda 311 hasta çalışmaya dâhil edildi. Hastaların ortanca yaşının 70 yıl (IQR= 59-81) bulundu. Skorlamaların hastane yatışı açısından ROC analizi yapıldığında, GBS AUC değeri 0,792 (%95 CI; 0,723-0,860), AIMS65 skoru AUC değeri 0,662 (%95 CI; 0,574-0,750), INBS (ABC Skoru) AUC değeri 0,725 (%95 CI; 0,641-0,810), RS AUC değeri 0,691 (%95 CI; 0,596-0,785) olarak tespit edildi. Kan ürünü alımı açısından ROC analizi yapıldığında, GBS AUC değeri 0,846 (%95 CI; 0,800-0,893), AIMS65 skoru AUC değeri 0,689( %95 CI; 0,629-0,749), INBS (ABC Skoru) AUC değeri 0,707 (%95 CI; 0,647-0,768), RS AUC değeri 0,663 (%95 CI; 0,601-0,726) olarak tespit edildi. Endoskopik işlem açısından ROC analizi yapıldığında, GBS, AIMS65, INBS için p değerleri sırasıyla 0,550, 0,671, 0,873 olarak anlamsız bulundu ve RS AUC değeri 0,614 ( %95 CI; 0,545-0,683) olarak anlamlı tespit edildi. Mortalite açısından ROC analizi yapıldığında, GBS AUC değeri 0,727 (%95 CI; 0,635-0,819), AIMS65 skoru AUC değeri 0,759( %95 CI; 0,680-0,838), INBS (ABC Skoru) AUC değeri 0,841 (%95 CI; 0,787-0,895), RS AUC değeri 0,665 (%95 CI; 0,576-0,753) olarak tespit edildi. Yüksek ve düşük riskli hastaları öngörme açısından ROC analizi yapıldığında, GBS AUC değeri 0,769 (%95 CI; 0,702-0,835), AIMS65 skoru AUC değeri 0,653 (%95 CI; 0,582-0,725), INBS (ABC Skoru) AUC değeri 0,698 (%95 CI; 0,627-0,769), RS AUC değeri 0,687 (%95 CI; 0,616-0,758) olarak tespit edildi. Hastaların yüksek ve düşük risk durumunun belirlenmesinde dört ayrı skorlamanın uyumu araştırılmış ve tüm skorların Kappa sonucu anlamlı çıkmıştır (p< 0,05). Sonuç: Acil servise şüpheli üst GİS kanaması ile başvuran yüksek riskli ve düşük riskli hastaları değerlendirmede dört risk skorlama sisteminin öngörü doğruluğunu ve klinik değerini değerlendirdiğimizde kıymetli bulgular elde ettiğimize inanıyoruz. Verilere dayanarak, hastaneye yatışı öngörmede GBS en faydalı iken, kan transfüzyonunu öngörmek ve yüksek riski belirlemek için tüm skorların kullanılabileceğini, ancak bu parametrelerde GBS'nin en yararlı sistem olduğu sonucuna vardık. Mortaliteyi tahmin etmek için tüm skorlama sistemlerinin kullanılabileceği ancak en iyi skorlama yönteminin INBS (ABC) olduğu sonucuna varıldı. Anahtar kelimeler: Üst gastrointestinal sistem kanamaları, Glasgow Blatchford skoru, Rockall skoru, AIMS 65 skoru, INBS: International Bleeding Risk Skoru, ABC skoru, Mortalite