Ace inhibitörleri/ arb kullanan veya ACE inhibıtörü/ARB +hidroklorotiyazid tedavisi ve bu grupların SGLT2- 2 inhibitörleri ile kombinasyonunu kullanan hastaların elektrolit imbalansı açısından değerlendirilmesi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANTALYA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SEVGİ GÜLŞEN KOÇ

Danışman: Yasin ŞAHİNTÜRK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Giriş ve Amaç; Sodyum Glukoz Ko-Transporter 2 inhibitörleri (SGLT2-i) antidiyabetik, antiproteinürik ve kardiyoprotektif etkileri nedeniyle klinik pratikte geniş bir yelpazede kullanılmaktadır. Mevcut pratikte SGLT2-i tedavisi alan hasta grupları ek hastalıkları nedeniyle sıklıkla anjiotensin konverting enzim inhibitörü(ACE-i), anjiotensin reseptör blokeri(ARB), tiazid ile beraber tedavi almaktadır. SGLT- 2 inhibitörleri ile birlikte kullanıldığında hastaların elektrolit dengesi açısından dikkatle takip edilmesi önemlidir. Çalışmamızda ACEi/ ARB ± Hidroklorotiyazid tedavisi veya SGLT-2 i kombine tedavisi alan hastaların elektrolit dengesi açısından değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem; Bu çalışma Sağlık Bilimleri Üniversitesi Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Etik kurul onayı alındıktan sonra, ocak 2018- aralık 2022 yılları arasında SBÜ Antalya Eğitim Araştırma Hastanesi İç Hastalıkları Polikliniğine başvuran, SGLT-2 inhibitörü tedavisi alan hastaların retrospektif incelenmesi ile gerçekleştirildi. Eşlik eden ACEi/ ARB ± tiazid kullanımı incelendi. İncelenen hasta gruplarının tedavi başlamadan önceki laboratuvar değerleri ve kullandıktan sonraki laboratuvar değerleri kendi içinde ve gruplar arasında karşılaştırıldı. Bulgular; Çalışmaya dahil edilen 494 hastanın yaş ortalaması 57,39±12,00 yıl ve %54,86' sı kadındı. Çalışmaya dahil edilen hastalar tedavi aldıkları ilaçlara göre gruplandırıldı. Yalnızca SGLT-2 inhibitörü tedavisi alan hasta sayısı 139 (%28,14), yalnızca ACE inhibitörü/ARB alan 103(%20,85), ACE inhibitörü/ARB + Tiazid alan 61(%12,35), ACE inhibitörü/ARB + SGLT-2 inhibitörü alan 70(%14,17), ACE inhibitörü/ARB + Tiazid + SGLT-2 inhibitörü alan 116(%23,48) ve SGLT-2 inhibitörü+ Tiyazid tedavisi alan hasta sayısı 5(% 1,01) idi. Gruplandırılan hastaların tedavi öncesi ve tedavi başladıktan yaklaşık 6 hafta sonraki serum sodyum, potasyum, kalsiyum, magnezyum ve fosfor değerleri incelendi. SGLT-2 i kullananlarda tedavi sonrası sodyum değerinin, bazal sodyum değerinden istatistiksel olarak daha yüksek olduğu (p=0,034), tedavi sonrası magnezyum değerinin de bazal değerine göre daha yüksek olduğu saptanmıştır (p=0,004). SGLT-2İ+Ace/Arb kullananlarda magnezyum (p=0,001) ve fosforun (p=0,003) tedavi sonrası değerinin bazal değerlerinden istatistiksel olarak daha yüksek olduğu saptanmıştır. SGLT-2İ+Ace/Arb+Tiazid kullananlarda ise serum sodyum(p=0,386), potasyum (p=0,118), kalsiyum (p=0,588) ve fosfor (p=0,244) değerlerinin bazal ve tedavi sonrası ortalama değerleri arasında istatistiksel olarak ilişki bulunmamıştır. Tedavi sonrası magnezyum değeri bazal magnezyum değerinden istatistiksel olarak yüksek olduğu bulunmuştur (p=0,002) Sonuç; Tip 2 diyabet tanılı hastalarda ACEi/ARB kullanımında karşılaşılan hiperkalemi veya tiyazid kullanımında karşılaşılan hiperkalseminin tedaviye SGLT2-i eklenmesiyle engellenebileceği gösterilmiştir ancak bu hipotezin doğruluğunun ispatı için daha çok çalışma yapılması gereklidir.