Tip 2 diyabetes mellitus hastalarında plazma aterojenik indeks ile mikrovasküler komplikasyonlar arasındaki ilişki ve etki eden faktörler
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL KARTAL DR. LÜTFİ KIRDAR ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: VİLDAN SARA
Danışman: Engin Ersin ŞİMŞEK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Diyabetes Mellitus epidemik oranlara ulaşmış kronik bir hastalık olmanın yanında yol açtığı mikrovasküler ve makrovasküler komplikasyonlar nedeniyle önemli bir mortalite ve morbidite nedenidir. Dislipideminin diyabetin mikrovasküler komplikasyonlarının ilerlemesine katkıda bulunduğu düşünülmekte ve aterojenitenin yeni bir göstergesi olan plazma aterojenik indeksin (PAİ) komplikasyon gelişimi ile ilişkisi araştırılmaya devam edilmektedir. Araştırmamızda Tip 2 diyabetes mellitus hastalarında plazma aterojenik indeks ile mikrovasküler komplikasyonlar arasındaki ilişki ve etki eden faktörlerin incelenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma olgu-kontrol türünde bir çalışma olup Diyabet Aile Hekimliği Polikliniği'nde takipli olan 110 retinopati tanılı ve 220 benzer cinsiyet, yaş, diyabet süresi ve HbA1c seviyelerine sahip mikrovasküler komplikasyon gelişmemiş Tip 2 diyabetli hastayla yapılmıştır. Katılımcıların rutin laboratuvar tetkikleri ve mikrovasküler komplikasyon gelişme durumu kaydedilmiş, plazma aterojenik indeks log (trigliserit/ HDL kolesterol) (plazma trigliserit düzeyinin HDL kolesterol düzeyine oranının 10 tabanında logaritması) formülü ile hesaplanmıştır. PAİ değerinin 0,24 olması artmış risk olarak değerlendirilmiştir. Hepatik steatoz indeks (HSI) 8× (ALT/AST oranı) + BKİ (kadın cinsiyet: +2, DM tanısı olanlar: +2) formülü ile hesaplanmıştır. HSI değerinin 30'un altında olması düşük risk, 36 ve üzerinde olması yüksek risk olarak değerlendirilmiştir. Tüm analizlerde p<0.05 değerleri anlamlı olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışmamıza dahil edilen 330 hastanın 177 (%53.6) 'si kadın, 153 (%46.4)'ü erkektir. Katılımcıların yaş ortalaması 60.9± 9.1 yıl olarak bulunmuştur. Katılımcıların 110 (%33.3)'u olgu grubunda, 220 (%66.7)'si kontrol grubunda bulunmaktadır. Olgu grubu ile kontrol grubunun plazma aterojenik indeks puanları ve plazma aterojenik indeks risk grupları karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmamıştır. Olgu grubundaki katılımcıların PAİ ortalamaları ile mikrovasküler komplikasyon grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmıştır. Katılımcıların PAİ risk grupları ile açlık kan glukozu, cinsiyet ve kilo ortancası arasında anlamlı fark bulunmuştur. Olgu ve kontrol grubu arasında HSI'ye göre istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmıştır. Sonuç: PAİ, anormal lipit metabolizmasının özelliklerini yansıtabilen ve derecesini ölçebilen bir araçtır. PAİ'nin yüksek riskli Tip 2 diyabet hastalarını öngörme ve takipte kullanılabilmesi, mikrovasküler ve makrovasküler komplikasyonlarla ilişkisinin açıklanması için araştırmalar sürmektedir. Anahtar kelimeler: DM, mikrovasküler komplikasyonlar, nefropati, nöropati, PAİ, retinopati.