Tek doz metotreksat tedavisi alan ektopik gebeliklerde tedavi etkinliğini öngörmede B-HCG ve sistemik inflamatuar yanıt indeksinin önemi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ATATÜRK GÖĞÜS HASTALIKLARI VE GÖĞÜS CERRAHİSİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SAMET ŞAHİN
Danışman: Elif YILMAZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Ektopik gebelikte serum b-hCG düzeyleri ve transvajinal ultrasonografi incelemeye ek olarak farklı biomarkerlar erken tanı imkanı için denenmektedir. Ektopik gebelikte inflamatuar sitokinlerin hem enflamasyon bölgesinde hem de sistemik olarak artış gösterdiği tespit edilmiştir. Bu araştırmada, ektopik gebelik tanısı konmuş ve metotreksat ile tedavi olmasına karar verilmiş hastalarda, b-hCG ve Sistemik İnflamatuar Yanıt İndeksinin (SIRI) tedavi başarısını öngörmede bir belirteç olarak rolünü araştırmak amaçlanmıştır. Metot: Araştırma tek merkezli olup Dr. Sami Ulus Kadın Doğum, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesi, Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniği'nde 1 Ağustos 2017 - 31 Ağustos 2022 tarihleri arasında metotreksat tedavisi uygulanan tüm hastaların dosyaları retrospektif olarak taranmış, dahil edilme ve hariç tutulma kriterlerini karşılayan hastalar çalışmaya dahil edilmiştir. Çalışmanın 4. ve 7. günleri arasında bakılan β-hCG değerlerinde ≥%15 düşüş olan hastaların tedavisi başarılı kabul edilerek çalışma grubuna (n=54), 0,05). Tedavinin başarılı olduğu gebelerde, b- hcg ortalamalarının 1., 4., ve 7. günlerde, SIRI ortalamalarının ise 1. ve 4. günlerde anlamlı düzeyde düşük olduğu izlenmiştir. 1. gün β-Hcg için cut-off değeri 1612,00 mIU/ml (sensitivite %77, spesifite %26), 4. gün değeri 1593,50 mIU/ml (sensitivite %85, spesifite %19); SIRI için 1. gün cut-off değeri 1,2109 (sensitivite %77, spesifite %24) 4. gün değeri 0,8718 (spesifite %85, sensitivite %19) olarak saptanmış, b-hcg'de 4. gün, SIRI'de 1. gün değerinin daha önemli olduğu tespit edilmiştir. Tedavinin başarısız olduğu grupta ortalama gebelik kesesi boyutunun, çalışma grubuna oranla istatistiksel olarak anlamlı düzeyde büyük olduğu saptanmış, tedavi öncesi gebelik boyutu>15 mm olan gebelerin %60,5'inde tedavinin başarısız olduğu izlenmiştir (p<0,05). Sonuç: Hem başlangıç, hem de 4. Gün b-hcg değerleri tek doz mtx tedavisinde anahtar belirleyici olmakla birlikte, inflamatuar bir marker olan SIRI'nin tedavisi başarılı olan gruptaki düşük seviyeleri dikkat çekicidir. NLR/PLR/MPV gibi markerların tedavi başarısındaki rolü üzerinde literatürde pek çok çalışma bulunmakla birlikte, SIRI ile ilişkili çalışmaların halen çok kısıtlı olması nedeniyle çalışmamızın önemli olduğu kanaatindeyiz. Bu konunun geniş kapsamlı, çok merkezli, prospektif, randomize kontrollü çalışmalar desteklenmesi gerekmektedir. Anahtar kelimeler: ektopik gebelik, metotreksat, b-hCG, SIRI