Travmatik spinal kord yaralanmalı hastalarda kardiyometabolik risk faktörlerinin değerlendirilmesi ve ilişkili faktörler
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL FİZİK TEDAVİ VE REHABİLİTASYON SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SELİN AYDEMİR
Danışman: Burcu HAZER
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmanın amacı; travmatik spinal kord yaralanmalı hastalarda kardiyometabolik risk faktörlerinin; fonksiyonel aktivite, motor ve nörolojik seviye ve hastalık süresi gibi değişkenlerle ilişkisini güncel tanımlara göre incelemek ve Türk hasta popülasyonu için bir örneklem oluşturmaktır. Gereç ve Yöntem: 'Spinal kord yaralanmalı hastalarda hem hastalığın kardiyovasküler sistem üzerine olan direk etkisi nedeniyle hem de azalmış fonksiyonel aktiviteye bağlı olarak kardiyometabolik hastalık riski artmıştır.' hipotezinden yola çıkılarak planlanan bu kesitsel çalışmaya, 18-65 yaş arası, travmatik spinal kord yaralanması geçirdiği ispatlanmış, dışlama kriterlerini içermeyen hastalar dahil edildi. Kardiyometabolik risk faktörlerini değerlendirmek için anamnez ve fizik muayene ile elde edilen bazı veriler ve laboratuvar parametreleri; kardiyovasküler hastalık riskinin hesaplanması için Framingham risk skoru(FRS) ve bel/boy oranı kullanıldı. Obezite, dislipidemi ve metabolik sendrom tanımı için güncel tanı kriterleri dikkate alındı. Veriler istatistiksel yöntemlerle analiz edilerek çeşitli değişkenlerle kardiyometabolik risk arasındaki ilişki incelendi. Bulgular: Çalışmamıza dahil edilen 110 travmatik spinal kord yaralanmalı hastada erkek/kadın oranı 3,78/1, yaş ortalaması 37,9±11,7'dir. Ortalama bel çevresi 97,8±13,09 cm , VKİ 25,7 ± 4,5 kg/m², bel/boy oranı 0,6 ±0,08'dir. Hastaların %37,2'si fazla kilolu, % 14,5'i obez olarak tanımlanmıştır. Bel/boy oranına göre kardiyovasküler risk açısından hastaların %43,6'sı riskli, %35,4'ü yüksek riskli; FRS'ye göre ise %19,1'i orta riskli, %4,6'sı yüksek riskli bulunmuştur. % 84,5'inde dislipidemi, %32'sinde metabolik sendrom, %4,1'inde diyabetes mellitus tespit ettik. Yaş, yaralanma yaşı, sigara kullanımı, nörolojik seviye, TK, TG, LDL, TK/HDL, LDL/HDL, TG/HDL ve HbA1c düzeylerinin kardiyovasküler risk ile ilişkili olduğunu saptadık. Sonuç: Obezite, metabolik sendrom, diyabetes mellitus ve dislipidemi için kullanılan mevcut tanımlar, spinal kord yaralanmalı hastalarda var olan gerçek kardiyometabolik riskin hafife alınmasına yol açabilir. Bu hastalara özgü eşik değerlerin belirlenebileceği daha geniş kapsamlı çalışmalara ihtiyaç vardır. Spinal kord yaralanmalı hastalar kardiyovasküler risk faktörleri açısından taranmalı ve sıkı takip edilmelidir. Fiziksel aktivite mümkün olduğu kadar artırılmalı, beslenme düzenlenmelidir. Anahtar Kelimeler: Spinal kord yaralanması, kardiyometabolik risk, obezite, metabolik sendrom