Sepsis ve septik şoklu çocuklarda hastalık ciddiyeti, kardiyak biyomarkerlar ve D-dimer değişkenliğinin prognoza etkileri
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÖKSU BAŞARGAN
Danışman: Mustafa ARGUN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Sepsis ve septik şok, yoğun bakımlarda mortalite ve morbiditenin önemli nedenlerindendir. Çalışmamızın amacı, çocuk yoğun bakım ünitesinde sepsis ve septik şok tanısı ile izlenen hastalarda mortaliteyi ve morbiditeyi öngörmede kullanılan klinik bulgular, laboratuvar parametreleri ve skorlama sistemlerinin etkinliklerinin araştırılması ve sepsis nedeniyle yatan hastalarda mortaliteyi ve morbiditeyi öngörmede faydalı olabilecek klinik biyomarkerlar saptamaktır. Çalışmamızda Kayseri Tıp Fakültesi Hastanesi Çocuk Yoğun Bakım Ünitesi'nde 2020-2021 yılları arasında sepsis ve septik şok tanısı ile takip edilen hastalarda PRISM skoru, D-dimer, Troponin T, NT-proBNP, Laktat değerlerinin tanı anındaki, 24. saatteki ölçümlerinin ve bu değişkenlerin delta değerlerinin mortalite, septik şok ve mekanik ventilasyon ihtiyacı ile ilişkisi araştırılmıştır. Gereç ve Yöntem: Prospektif ve tek merkezli olarak yürüttüğümüz bu çalışmaya Haziran 2020-Aralık 2021 arasında Kayseri Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Yoğun Bakım Ünitesi'nde sepsis ve septik şok tanısı ile takip edilen 1 ay- 18 yaş arası 38 hasta dahil edildi. Değerlendirme hastaların kendi verileri arasında yapılacağından kontrol grubu alınmadı. Hastaların, demografik bilgileri, çocuk yoğun bakıma giriş sırasında saptanan klinik ve laboratuvar değerleri takip dosyalarına not alındı. Sepsis ve septik şok tanısı konulan hastaların PRISM skoru hesaplandı. D-dimer, Troponin T, Laktat ve NT-proBNP değerleri 0. ve 24. saatlerde hastanemiz laboratuvarında çalıştırıldı. Parametreler için delta değerleri ve laktat klirensi hesaplandı. Bulgular: Sepsis ve septik şok tanısıyla takip edilen 38 hastanın 17'si (44,7) erkek, 21'i (55,3) kızdı. Cinsiyete göre istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmadı. Hastaların yaşları 1-180 ay aralığındaydı ve medyan yaş 12 ay saptandı. Hastaların 13'ünde (%34,2) septik şoktaydı. Komorbid hastalık 22 çocukta (%57,9) mevcuttu. Hastaların 20'si (%57.9) hastane enfeksiyonu idi. Çalışmaya alınan 38 hastanın 6'sı öldü, mortalite %15.8 saptandı. PRISM skoru (p= 0.002), CRP (p=0.046) ve PaCO2 (p=0.041) median değerleri mortalite görülen hastalarda anlamlı olarak yüksek saptandı. Septik şok ile PRISM skoru, laktat 0. saat, D-dimer 0. ve 24. saat median değerleri arasında anlamlı ilişki saptandı. Lojistik regresyon analizinde PRISM skoru yüksek olan hastalarda septik şok görülme oranı daha yüksekti. ROC eğrisi analizinde PRISM skoru erken mortaliteyi tahmin etmede iyi düzeyde ayırıcılığa sahipti (AUROC=0.878, p<0,0001). Laktat 0. saat değişkeni için yapılan ROC eğrisi analizinde ise erken mortaliteyi tahmin etmede orta düzeyde ayırıcılık görüldü (AUROC=0.734, p=0,0254). Sonuç: PRISM skoru, CRP ve PaCO2 değerleri mortalite görülen hastalarda anlamlı olarak yüksekti. Laktat 0. saat ve PRISM yüksekliği mortaliteyi öngörmede anlamlı bulunmuştur. PRISM skorlamasında olmayan laktatın, bu skorlamaya eklenmesinin mortaliteyi öngörmede PRISM'in etkinliğini arttırabileceğini düşünmekteyiz. Ancak bunun için hasta sayısının daha fazla olduğu randomize, kontrollü, çok merkezli çalışmalara ihtiyaç olduğu kanaatindeyiz. Anahtar Kelimeler: D-dimer, Delta D-dimer, Delta Laktat, Delta NT-proBNP, Delta Troponin T, Laktat, Laktat klirensi, NT-proBNP, PRISM, Sepsis, Septik şok, Troponin