Evli bireylerde akıllı telefon bağımlılığı ve evlilik uyumu arasındaki ilişki


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SEREN KELEŞ

Danışman: Tarık Eren YILMAZ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Giriş ve amaç: Günümüzde akıllı telefonların çok işlevli olması ve işlemlere hızlı ve kolay ulaşım sağlaması kullanıcıların hayatlarında akıllı telefonun birer zorunluluk haline gelmesine; bu da artan kullanım neticesinde akıllı telefon bağımlılığına neden olmaktadır. Akıllı telefonun bağımlılık derecesinde kullanımı fiziksel etkilerinin yanı sıra toplumun en küçük birimi olan ailelerde ilişkilerin bozulması gibi sosyal etkilere de sahiptir. Diğer taraftan dünya çapında boşanma oranlarındaki artış araştırmacıları evlilik uyumu kavramına ve uyumu bozan faktörlere yönlendirmiştir. Bu faktörler arasında eşlerin akıllı telefon kullanım alışkanlıkları olabileceği düşüncesi ile başlattığımız çalışmamızdaki ana amacımız; evli bireylerin Akıllı Telefon (AT) kullanım alışkanlıkları ve bağımlılık durumları ile evlilik uyumları arasındaki ilişkiyi ortaya koymaktır. Gereç ve yöntemler: Çalışmamız kesitsel tipte analitik bir çalışmadır. Çankaya Mutlukent Aile Sağlığı Merkezine herhangi bir sebeple başvuran 18-40 yaş arası, en az bir yıllık evli, akıllı telefona sahip, 16.03.2020–16.07.2020 tarihleri arasında ardısıra şeklinde gelen, çift olmayan en az iki yüz birey çalışmamızın örneklemi olarak alınmıştır. Çalışma kapsamında sosyodemografik veriler ve akıllı telefon kullanım özellikleri ile ilgili sorular içeren kişisel bilgi formu, Akıllı Telefon Bağımlılığı Ölçeği-Kısa Formu (ATBÖ-KF) ve Evlilik Uyum Ölçeği (EUÖ) kullanılmıştır. Veriler IBM SPSS Statistics 18 © Copyright SPSS Inc. 1989, 2010 yazılımı kullanılarak analiz edilmiştir. Çalışmada istatistiksel anlamlılık düzeyi 0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya toplam 239 birey dahil edilmiş olup bunların %58,2'si (n=139) kadın, %41,8'i (n=100) erkek bireylerden oluşmaktadır. Yaş ortancası kadınlarda 30 (min=21, maks=40), erkeklerde 33 (min=26, maks=40) şeklindedir. Akıllı telefon kullanım nedenleri incelendiğinde tüm bireylerin en sık "mesajlaşma/telefon görüşmeleri" (%98,7), "whatsapp vb. uygulamalarda sohbet etme" (%98,3) ve "bilgi edinme" (%89,5) amacıyla akıllı telefonlarını kullandıkları görülmektedir. Erkeklerin "ev, araç kiralama/satın alma sitelerinde gezinme"; "haber, gazete, dergi okuma"; "banka işlemleri"; "e-posta alma/gönderme" ve "oyun oynama" amaçlı akıllı telefon kullanımları kadınlardan anlamlı derecede yüksektir (p 0,05). Sonuç: Genel olarak katılımcıların akıllı telefon bağımlılık oranları ve evlilik uyum oranları düşük bulunmuştur. Çalışmamıza katılan bireylerin akıllı telefon bağımlılık durumları ile evlilik uyumları arasında ilişki saptanamazken bireylerin evlilik uyumlarının kendilerine ve eşlerine yönelik akıllı telefon bağımlılığı düşüncelerinden etkilendiği görülmüştür. Cinsiyete göre hem akıllı telefon kullanım alışkanlıkları hem de bağımlılık düzeyleri farklılık göstermektedir. Kendilerinin ve eşlerinin akıllı telefon kullanım nedenleri katılımcıların evlilik uyumlarını değiştirmemektedir. Anahtar kelimeler: evlilik, evlilik uyumu, akıllı telefon, akıllı telefon bağımlılığı, aile hekimliği