Eğitim Aile Sağlığı merkezlerine başvuran hastalarda kardiyometabolik hastalıklar ve sağlıklı yaşam biçimi davranışları

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İZMİR TEPECİK SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MELİKE AKÇAKAYA

Danışman: Hülya PARILDAR

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışmada kardiyometabolik hastalıkların sıklığını öğrenmek, sağlıklı yaşam biçimi davranışlarını öğrenmek ve kardiyometabolik hastalık varlığı ile sağlıklı yaşam biçimi davranışları arasındaki ilişkiyi belirlemek amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma SBÜ İzmir Tepecik EAH Aile Hekimliği Kliniği'ne bağlı çalışan iki Eğitim Aile Sağlığı Merkezine başvuran toplam 369 gönüllü birey ile yapılmıştır. Hastalara bilimsel araştırmalara yönelik literatür taranarak oluşturulan literatür ile uyumlu anket ve Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği yüz yüze uygulanmıştır. Veriler SPSS 25.0 veri tabanı kullanılarak analiz edilmiştir. Analizlerde p 45 olması (p<0001), evli olma (p=0,003), çocuk varlığı (p<0,001), alt eğitim düzeyi (p<0,001), ailede metabolik hastalık varlığı (p=0,004) ve cep telefonu uygulaması kullanma (p<0,001) arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Yaş (p=0,041), eğitim düzeyi (p=0,006) ve hanede yaşayan kişi sayısı (p=0,046) ile SYBD puanı arasında anlamlı bir ilişki saptanmıştır. Kronik hastalıklar ile SYBD ortalama puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki yoktur. KMH olan bireylerde sağlık sorumluluğu puanı anlamlı olarak daha yüksektir (p=0,006). Aile öyküsünde KMH varlığı ile SYBD toplam puanları arasında anlamlı ilişki yoktur. Sonuç: Bu çalışmanın ana bulguları, sosyo-demografik faktörlerin ve sağlık alışkanlıklarının kardiyometabolik sağlık üzerinde belirgin etkileri olduğunu göstermiştir. Bulgular, sağlık politikaları ve klinik uygulamaların geliştirilmesi için önemli içgörüler sağlamakta, özellikle sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının teşvik edilmesinin kardiyometabolik hastalıkların önlenmesi ve yönetiminde kritik olduğunu vurgulamaktadır. Bu çalışma, gelecekteki araştırmalar için bir temel oluşturarak, Türkiye'deki sağlık sistemine ve uluslararası alana katkıda bulunmaktadır. Anahtar Kelimeler: aile sağlığı, kardiyometabolik risk faktörleri, sağlıklı yaşam tarzı