Tip 2 diyabetes mellitus tanılı hastalardadamgalanma durumu ve tedavi uyumunundeğerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL KARTAL DR. LÜTFİ KIRDAR ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İLAYDA ÖZ
Danışman: Can ÖNER
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Diyabetes Mellitus (DM), fiziksel bir hastalık olmakla birlikte psikososyal etkileri de olan bir hastalıktır. Damgalanmanın psikososyal sonuçlarını araştıran çalışmalarda diyabetli hastaların korku, utanç, suçluluk, düşük benlik saygısı yaşadıklarını göstermiştir. Bu durum hastaların sosyal yaşamlarını olumsuz etkilemekte ve tedavi uyumunda sıkıntı yaşamasına yol açmaktadır. Tip 2 diyabet hastalarında yaptığımız bu çalışma damgalanma durumu ve tedavi uyumunun değerlendirilmesini amaçlamaktadır. Gereç ve Yöntem: Kesitsel tipteki bu çalışma Kartal Dr. Lütfi Kırdar Şehir Hastanesi Pendik Kaynarca Diyabet Merkezi'ne başvuran Tip 2 DM tanılı 384 hasta ile yürütülmüştür. Katılımcılara birebir görüşme ile Tip 2 DM için stigma değerlendirme ölçeği, Tip 2 DM için Tedaviye Uyum Ölçeği, sosyodemografik bilgilerden oluşan anket formu uygulanmıştır. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen katılımcıların yaş ortalaması 57.3±8.7 yıl olup, 175 (%45.6)'i kadın, 209 (%54.4)'u erkektir. Katılımcıların Tip 2 DM için stigma değerlendirme ölçeğinden aldıkları toplam puan ortancası 32.0 (19.0-95.0) bulunmuştur. Katılımcıların Tip 2 DM Tedavisinde Hasta Uyum ölçeğinden aldıkları toplam puan ortancası 79.0 (34.0-122.0) bulunmuştur. Alınan toplam puana göre katılımcıların 38 (%9.9)'inin tedavi uyumu iyi, 346 (%90.1)'sının tedavi uyumu orta olarak saptanmıştır. Katılımcıların Tip 2 DM için Stigma değerlendirme ölçeğinden aldıkları puan ile HbA1c düzeyi arasında pozitif yönde anlamlı korelasyon izlenmiştir (r=0.126, p=0.013). Katılımcıların Tip 2 DM Tedavisinde Hasta Uyum ölçeğinden aldıkları puan ile BKİ, AKG ve HbA1c düzeyleri arasında pozitif yönde anlamlı korelasyon izlenmiştir (sırasıyla r=0.118, p=0.021, r=0.197, p=0.000, r=0.293, p=0.000). Katılımcıların Tip 2 DM Tedavisinde Hasta Uyum ölçeğinden aldıkları puan ile yaş arasında korelasyon izlenmemiştir (p=0.776). Sonuç: Tip 2 DM tanılı hastalarda damgalanma durumu ve tedavi uyumunu değerlendirdiğimiz çalışmamızda damgalanma durumu arttıkça tedavi uyumunun azaldığı sonucuna ulaştık. Bu durum kişinin tedavi planını uygulamakta zorlanmasına, tedaviden vazgeçmesine, önerileri reddetmesine yol açarak tedavi uyumunu zorlaştırarak daha ciddi sonuçlara yol açabilir. Anahtar Kelimeler: Tip 2 DM, Damgalanma, Tedavi uyumu