Bir rehabilitasyon tekniği olan resiprokal inhibisyon, üst motor nöron lezyonlu hastalarda resiprokal fasilitasyona mı dönüşür?


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL FİZİK TEDAVİ VE REHABİLİTASYON SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, FİZİK TEDAVİ VE REHABİLİTASYON ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MUSTAFA KÖKÇE

Danışman: İlhan KARACAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Resiprokal inhibisyon mekanizmasından, proprioseptif nöromüsküler fasilitasyon egzersiz metodunda ve spastisite tedavsinde uygulanan nöromüsküler elektriksel stimülasyonda bir rehabilitasyon tekniği olarak istifade edilmektedir. Üst motor nöron lezyonlu hastalarda resiprokal inhibisyonun ortadan kalktığı ve yerini resiprokal fasilitasyon mekanizmasının aldığı iddia edilmektedir. Fakat bu konuda kanıtlar ikna edici değildir. Bu tez projesinin amacı yüzeyel EMG yanısıra multi motor ünit (MMU) EMG kaydı alarak soleus H-refleks ve T-refleks yanıtları üzerinden resiprokal inhibisyonun resiprokal fasilitasyona dönüşümü olup olmadığı incelenmek idi. Çalışmaya spasitisitesi olan beş spinal kord lezyonlu hasta ve beş sağlıklı kontrol alındı. Yüzeyel ve MMU EMG elektrotları kullanarak tibialis anterior ve soleus kasından tibial sinir uyarımı sırasında H-refleks, Aşil tendon vuruşu sırasında T-refleks kayıtları alındı. H-refleks ve T-refleks latansları ölçüldü. MMU elektrot kaydı ile cross-talk fenomeninin ortaya çıkıp çıkmadığı ve refleks çekici ile sağlanan mekanik uyarının Aşil tendonundan tibialis anterior ve soleus kas karın bölgesine (kas iğciklerine) ne kadar gecikme ile ulaştığı tespit edildi. Bu mekanik gecikmeye göre düzeltilmiş T-refleks latansı hesaplandı. Tibialis anterior kası hem yüzeyel hem de MMU EMG kaydında M-yanıt olmadan H-refleks yanıtlarının görülmesi; düzeltilmiş tibialis anterior T-refleks yanıtının, düzeltilmiş soleus T refleksinden sonra ortaya çıkması resiprokal fasilitasyon tanımlanmıştır SKL olgularının hiçbirinde resiprokal fasilitasyon saptanmadı. Hem SKL ve hem de kontrol grubundaki tüm olgularda, tibial sinir uyarımı yapıldığında eş zamanlı olarak peroneal sinirin uyarıldığı ve tibialis anterior kasında H-refleks ve M-yanıt dalgalarının ortaya çıktığı saptandı. Benzer şekilde tüm olgularda, refleks çekici ile vurulduğunda mekanik uyarının Aşil tendonundan soleus kas karnına 1.90±0.74 ms; tibialis anterior kas karınına 5.05±1.94 ms gecikme ile ulaştığı tespit edildi. Tibialis anterior T-refleks latansının soleus T-refleksten 4.02±1.89 ms daha kısa olduğu ve daha önce ortaya çıktığı saptandı. Bulgularımız SKL hastalarında resiprokal fasilitasyon geliştiği görüşünü desteklememektedir.