Pediatrik bipolar bozukluk ve yıkıcı duygudurumu düzenleyememe bozukluğu tanıları olan çocuk ve ergenlerin klinik fenotipik özelliklerinin ve nörokognitif işlevlerinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İSRANUR YENEN SİVRİ
Danışman: Esra ÇÖP
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmanın amacı; Pediatrik Bipolar Bozukluk (PBB) tanısı olan çocuk ve ergenler ile Yıkıcı Duygudurumu Düzenleyememe Bozukluğu (YDDB) tanısı olan ve genetik açıdan Bipolar Bozukluk (BB) için yüksek riskli olan ve herhangi bir psikiyatrik tanı almayan sağlıklı çocuk ve ergenler arasındaki fenomenolojik ve nöropsikolojik farklılıkların belirlenmesi, BB için belirleyici olabilecek endofenotiplerin araştırılmasıdır. Gereç ve Yöntem: Çalışma örneklemimiz, PBB grubu (n=30), Risk grubu (n=25), YDDB grubu (n=36) ve Sağlıklı Kontrol grubu (n=29) olmak üzere toplam dört gruptan oluşmuştur. Tüm katılımcılar klinisyen tarafından "Okul Çağı Çocukları için Duygulanım Bozuklukları ve Şizofreni Görüşme Çizelgesi—Şimdi ve Yaşam Boyu Şekli (ÇDŞG-ŞY)" ile değerlendirilmiştir. Ebeveynler tarafından "Young Mani Derecelendirme Ölçeği/Ana-Baba formu (YMDÖ-ABF), Conner's Ana/Baba Derecelendirme Ölçeği (CADÖ-48), Çocuk ve Gençlerde Davranış Değerlendirme Ölçeği (ÇGDÖ)" ve çocuklar tarafından ise "Çocuklar İçin Depresyon Değerlendirme Ölçeği (ÇDDÖ), 11-18 Yaş Gençler için Kendini Değerlendirme Formu (GKDF)" doldurulmuştur. Tüm katılımcılara klinisyen tarafından Sürekli Performans Testi (SPT), Wisconsin Kart Eşleme Testi (WKET), Stroop Renk Kelime Karıştırma Testi (SCWT), İz Sürme Testi A ve B bölümleri (İST-A/B), California Sözel Öğrenme Testi –Çocuk Versiyonu (CSÖT-Ç) testlerinden oluşan nörokognitif test bataryası uygulanmıştır. Bulgular: BB ve YDDB grubundaki olguların SPT, SCWT, CSÖT-Ç, İST A/B testlerinde sağlıklı kontrollere göre anlamlı ölçüde daha kötü performans gösterdiği saptanırken, Risk grubundaki olguların SPT testinde sağlıklı kontrollere göre daha kötü performans gösterdiği bulunmuştur. Bunun yanında PBB, Risk ve YDDB grubundaki olgular sağlıklı kontrollere göre daha fazla klinik ve davranışsal sorun bildirmiştir. Sonuç: BB ve YDDB grubundaki olgularda sürekli dikkat, işlemleme hızı, bilişsel esneklik, yanıt önleme, sözel bellek ve çalışma belleği alanlarında, Risk grubundaki olgularda ise sürekli dikkat alanında sağlıklı kontrollere göre anlamlı düzeyde bozulma mevcuttur. İleride büyük örneklemler ile daha geniş nörokognitif test bataryası kullanılarak yapılacak prospektif izlem ve görüntüleme çalışmaları BB, Risk ve YDDB gruplarının nöropsikolojik özelliklerini daha iyi ortaya çıkaracaktır. Anahtar Kelimeler: Çocuk ve Ergen, Nörokognitif İşlevler, Pediatrik Bipolar Bozukluk, Yıkıcı Duygudurumu Düzenleyememe Bozukluğu