İdrarda yasaklı madde ölçümü verilerinin istatistiksel değerlendirilmesi: Merkez laboratuvar deneyimi

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL BAŞAKŞEHİR ÇAM VE SAKURA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, TEMEL TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: KÜBRA KATİPOĞLU

Danışman: Alper GÜMÜŞ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışmanın amacı, hastanemiz merkez laboratuvarında yapılan idrarda yasaklı madde testlerine ait verilerin istatistiksel analizini yapmaktır. Cinsiyet, yaş, istem yılı ve test isteyen birim gibi faktörler ile madde kullanımı oranları arasındaki ilişkiler değerlendirilmiştir. Bu analizler, yasadışı madde kullanımının tespiti, toplum sağlığı üzerindeki etkilerinin anlaşılması ve tedavi süreçlerinin iyileştirilmesi açısından önemli bir katkı sağlamıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışma, 2020-2024 yılları arasında laboratuvarımızda incelenen 9922 idrar numunesine dayanmıştır. Numuneler, Hastane Bilgi Yönetim Sistemi (HBYS) üzerinden elde edildi ve idrarda yasaklı madde ölçümleriyle birlikte idrar miktarı, sıcaklığı, dansite, kreatinin, nitrit ve pH gibi parametreler incelenmiştir. Analiz edilen maddeler arasında amfetamin, opiyat, barbiturat, benzodiazepin, buprenorfin ve sentetik kannabinoidler (K2-1, K2-2, K2-3) yer almıştır. Verilerin analizi, SPSS 22.0 yazılımı kullanılarak yapıldı ve tanımlayıcı istatistikler ile ki-kare testi uygulanmıştır. Bulgular: İstatistiksel analizler, idrarda yasaklı madde tespitine ilişkin pozitif ve negatif sonuçların demografik özellikler ve diğer parametrelerle ilişkisini ortaya koymuştur. Ayrıca, ret oranları ve istemden sonuçlanma süresi (TAT) gibi süreçler analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, toplumda madde kullanımı hakkında genel bir bilgi sunarak, madde bağımlılığı ile mücadele ve toplum sağlığını koruma politikalarına yön verebilecek nitelikte olmuştur. Sonuç: Çalışmanın bulguları, yalnızca hastane verileri ile sınırlı kalmamış; aynı zamanda toplum genelinde madde kullanımıyla ilgili çıkarımlar yapılmasına da olanak sağlamıştır. Bu sonuçlar, toplum sağlığı politikalarına katkıda bulunurken klinik ve adli süreçlerde güvenilir veriler sunmuştur. Çalışma, yasadışı madde kullanımının toplum üzerindeki etkilerinin daha iyi anlaşılması ve etkili müdahaleler geliştirilmesi açısından önemli bir zemin hazırlamıştır.