Spinal cerrahi geçiren hastalarda diyabetin postoperatif kognitif fonksiyonlara etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MÜGE ARSLAN
Danışman: Fatma Yeşim ABUT
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada, Tip 2 diyabet hastalığının spinal cerrahi geçiren bireylerde postoperatif kognitif fonksiyonlar üzerindeki etkisinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Diyabetin neden olduğu vasküler, metabolik ve nöroinflamatuar değişikliklerin, cerrahi ve anestezi sürecine ek yük bindirerek postoperatif kognitif bozulmayı artırabileceği öngörülerek bu çalışma planlandı. Yöntem: Çalışma, 2024 yılında Sağlık Bilimleri Üniversitesi İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde, 50 yaş ve üzeri 87 hastayla yürütülen prospektif vaka-kontrol çalışmasıdır. Hastalar diyabet tanısı olan (n=41) ve olmayan (n=46) olarak iki gruba ayrıldı. Tüm hastalara preoperatif dönemde ve postoperatif 24. saatte Montreal Bilişsel Değerlendirme (MoCA) ve Stroop testleri uygulandı. Operasyon süresince hemodinamik veriler, kan şekeri değişimleri ve hipotansif duruma müdahaleler kaydedildi. Bulgular: Preoperatif dönemde diyabetli hastaların kognitif skorları, diyabeti olmayanlara göre daha düşüktü. Ancak postoperatif dönemde her iki grupta da MoCA puanlarında hafif ama istatistiksel olarak anlamlı artış gözlendi. Stroop testi sürelerinde de iyileşme izlendi, ancak gruplar arasında anlamlı fark saptanmadı. Diyabetli hastalarda intraoperatif vazopressör ihtiyacı daha fazlaydı ve glisemik değişkenlik daha belirgindi. Sonuç: Tip 2 diyabetli hastalarda kognitif fonksiyonlar preoperatif olarak daha düşük olmasına rağmen, spinal cerrahi sonrası erken dönem postoperatif bilişsel fonksiyonlarda beklenenin aksine diyabetik grupta anlamlı bir gerileme gözlemlenmedi. Anahtar Kelimeler: postoperatif kognitif fonksiyon, tip 2 diyabetes mellitus, stroop, MoCA