Acil serviste zehirlenme nedeniyle hemodiyaliz uygulanan hastaların retrospektif analizi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: UĞUR ORHAN
Danışman: Müge GÜLEN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:ÖZET Amaç: Acil serviste zehirlenme tanısı alan hastalardan hemodiyaliz (HD) gerektiren hastaların, klinik özelliklerinin belirlenmesini, hangi ajanlarla maruziyetin hemodiyaliz ile tedavi edildiğini, hastaların hangi endikasyonla hemodiyalize alındığını ve sonlanım durumlarının değerlendirmesini amaçladık. Gereç ve Yöntem: Acil Servise Ağustos 2014 - Ağustos 2018 tarihleri arasında başvuran, hemodiyalize alınan 55 zehirlenme hastası çalışmaya dâhil edildi. Hastaların yaşı, cinsiyeti, hastaneye başvuru şikayeti, maruz kaldığı toksinler, vital bulguları, hastaların başvuru anındaki bilinç durumu, entübasyon uygulanıp uygulanmadığı, başvuru anındaki ve diyaliz sonrası laboratuvar sonuçları, antidot ihtiyacı, hangi endikasyonla diyalize alındığı, varsa gelişen komplikasyonlar, hastanede yatış süresi ve hastaların sonlanım durumu verileri geriye dönük olarak hasta yatış dosyalarından ve hastane elektronik bilgi işlem sistemi kayıtlarından elde edildi. Oluşturulan standart veri toplama formuna veriler kaydedildi. Bulgular: Olguların yaş ortalaması 43,56±15,18 yıl olup, 43'ü erkek (%78,2) idi. Tedavide HD uygulanan hastaların 31'i (%56.4) metil alkol, 6'sı (%10.9) metformin, 4'ü (%7.3) teofilin, 3'ü (%5.5) lityum, 3'ü (%5.5) diğer alkoller, 3'ü (%5.5) opioid-sempatomimetik-halüsinojen, 2'si (%3.6) mantar, 1'i (%1.8) valproik asit, 1'i (%1,8) alüminyum fosfit, 1'i (%1,8) analjezik zehirlenmesiydi. Hastaların % 74,5' i (n=41) tedaviye dirençli metabolik asidoz ve şuur bozukluğu nedeniyle diyalize alındı. Tüm hastaların ortalama yatış süresi 3,87±5,56 gün (min:1 gün max: 23 gün) idi. Hastaların 12' si (%21,8) exitus oldu, 43 hasta (%78,2) ise taburcu oldu. Hastaların 15' inin (%27,2) entübasyon ihtiyacı oldu. Hastaların entübasyon durumu ile sonlanım arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptandı (p<0,001) . Hastalarda santral sinir sistemi depresyonu, solunum yetmezliği ve böbrek fonksiyon testlerinin bozulması ile sonlanım arasında istatistiksel anlamlı bir fark saptandı. (p<0,001). Sonuç: Hemodiyaliz ile tedavi edilebilecek zehirlenmelerde zaman kaybetmeden hastaların hemodiyalize alınması sağlanmalıdır. Ciddi toksisite gelişen, destekleyici tedavi veya klasik tedavi yöntemleriyle iyileşme sağlanamayan zehirlenmelerde ksenobiyotiklerin kandan uzaklaştırılabilmesi, elektrolit ve asit baz bozukluğunun tedavisi için hemodiyaliz mutlaka akılda tutulmalıdır. Anahtar Kelimeler: Acil servis, hemodiyaliz, zehirlenme.