Acil serviste akut pankreatit tanısı alan olgularda kombine hematolojik inflamatuar indekslerin kötü klinik sonlanımı öngörmedeki rolü


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: TUĞÇE AYDIN

Danışman: Serkan Emre EROĞLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Giriş ve Amaç: Akut pankreatit acil servis başvurularının önemli bir çoğunluğunu oluşturan gastrointestinal bir hastalıktır. Hastaların acil serviste ilk başvuru anında doğru bir şekilde değerlendirilmesi, takip ve tedavi sürecinin etkinliği açısından önem taşımaktadır. Çalışmamız, acil serviste akut pankreatit tanısı almış hastalarda Sistemik İmmün İnflamatuar İndeksi (SII) ve Sistemik İnflamasyon Tepki İndeksi'nin (SIRI) hastane içi mortaliteyi öngörme performanslarının değerlendirmesini amaçlamıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamız tek merkezli prospektif tanısal değerlilik çalışmasıdır. Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ümraniye Eğitim Araştırma Hastanesinin acil servisine başvuran ve Revize Atlanta Skoruna göre akut pankreatit tanısı alan hastalar dahil edilmiştir. Hastalara ait demografik özellikler, başvuru anındaki vitalleri, biyokimyasal ve hemogram parametreleri, ek hastalık varlığı, görüntüleme bulguları, yoğun bakım yatışı ve hastane içi mortalite varlığı kaydedildi. Hastaların SII ve SIRI indeksleri hesaplandı. Çalışmamızın verileri uygun istatistiksel testler ile değerlendirildi. Bulgular: Dahil etme ve dışlama kriterlerini uyguladıktan sonra istatistiksel analize toplam 225 hasta dahil edildi. Hastaların yaş ortancası 58 (42- 74) idi ve hastaların 119'u (%52,9) kadın idi. Hastaların BISAP skoru ortancası 1 (1- 2) olarak hesaplandı, 22 (%9,8) hasta yoğun bakım ünitesine yatırıldı ve 11 (%4,9) hasta hastane içinde öldü. Çalışmamızın univaryant analizinde SII ve SIRI, acil serviste akut pankreatit tanısı alan hastalarda hastane içi mortalite grupları arasında anlamlı farka ulaşmış olsa da, orta-zayıf performans göstermişlerdir. SII, optimal eşik değerine göre bölündüğünde, duyarlılığı %54,55 özgüllüğü %86,38; SIRI, optimal eşik değerine göre bölündüğünde, duyarlılığı %72,73, özgüllüğü %65,42 olarak hesaplanmıştır. Sonuç: Çalışmamızda SII ve SIRI indeksleri akut pankreatit hastalarında hastane içi mortaliteyi öngörmede orta-zayıf performans sergileyerek iki indeksin genel tanısal performansı tek başına tanısal bir test olabilmek için yetersiz görülmüştür. Ayrıca BISAP skoru ile birlikte ele alındığında hastane içi mortaliteyi öngörmek için bağımsız birer prediktör olmadığı görülmüştür. Anahtar kelimeler: Acil Servis, Akut Pankreatit, Mortalite, SII, SIRI