Sıçanlarda nazal mukoza hasarı sonrası topikal atorvastatinin iyileşme üzerine etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, BURSA YÜKSEK İHTİSAS SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, KULAK BURUN BOĞAZ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MAHMUT NİYAZİ
Danışman: Hakkı Caner İNAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş-Amaç: Endoskopik sinüs cerrahisi sonrası nazal mukozanın patolojik iyileşmesi sonucu komplikasyonlar meydana gelebilir. Bu tür komplikasyonlar başarılı bir cerrahi müdahale sonrası postoperatif tekrarlayan semptomların ortaya çıkmasına neden olabilir. Dislipidemi tedavisinde yaygın olarak kullanılan hidroksimetilglutaril-CoA redüktaz inhibitörleri (statinler), inflamasyonu tetikleyen adezyon moleküllerinin ve kemokinlerin üretimini baskılayarak antiinflamatuar etki göstermektedir. Bu çalışmanın amacı, sıçan nazal mukozasında oluşturulan mekanik hasara topikal atorvastin uygulanarak yara iyileşmesini kontrol grubu ile histopatolojik ve immünohistokimyasal olarak karşılaştırmaktır. Gereç-Yöntem: Wistar Albino cinsi 30 adet sıçan her grupta 5 adet olmak üzere 6 gruba ayrıldı. Sağ nazal kavitelere interdental fırça ile mukozal hasar oluşturuldu. Deney grubuna %1 atorvastatin içeren cold krem, kontrol grubuna etken madde içermeyen cold krem intranasal olarak uygulandı. Sıçanlar 3., 7. ve 14. günlerde histopatolojik ve immünohistokimyasal inceleme için sakrifiye edildi. Histopatolojik olarak inflamatuar hücre proliferasyonu, goblet hücre yoğunluğu, siliyer hücre yoğunluğu, subepitelyal kalınlık ve subepitelyal kollajen lif yoğunluğu incelendi. Kapiller yoğunluk değerlendirmesi spesifik ve sensitif bir endotelyal marker olan CD31 immunohistokimyasal boyama ile yapıldı. Bulgular: Goblet hücre yoğunluğu, siliyer hücre yoğunluğu, subepitelyal kalınlık açısından deney ve kontrol grupları arasında anlamlı bir fark gözlenmedi. İnflamatuar hücre sayısı ve subepitelyal kollajen lif yoğunluğu 7. günde deney grubunda anlamlı derecede düşük (p<0,005) çıkarken kapiller yoğunluk (CD31) deney grunda anlanlı derecede yüksek (p<0,005) bulundu. Sonuç: Bu bulgular, topikal atorvastatinin inflamatuar yanıtı baskılayarak ve anjiyogenezi destekleyerek yara iyileşme sürecini hızlandırabileceğini düşündürmektedir. Ayrıca, bu tedavi yaklaşımının subepitelyal kollajen lif oluşumunu azaltarak patolojik yara iyileşmesi sürecini engelleyici potansiyel taşıdığı görülmüştür. Anahtar kelimeler: Endoskopik sinüs cerrahisi, atorvastatin, nazal mukoza, yara iyileşmesi