Hastanede yatan çocuk hastalarda görülen Stenotrophomonas maltophilia enfeksiyonlarının değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İLANAY DURAN
Danışman: Belgin GÜLHAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş: Stenotrophomonas maltophilia (S. maltophilia) nozokomiyal enfeksiyon etkeni, çoklu ilaç direncine sahip gram negatif bir basildir. Neden olduğu enfeksiyonlara bağlı mortalite pediatrik çalışmalarda %12,5-61 oranında değişmektedir. Bakterinin neden olduğu enfeksiyonlar ve risk faktörleri, tedavi seçenekleri, antibiyotik direnç durumları ve mortalite için risk faktörlerinin değerlendirilmesi önem arz etmektedir. Materyal ve Metod: Eylül 2019 ile Temmuz 2022 arasında hastanede yatan pediyatrik hastalardan (0-18 yaş) mikrobiyoloji laboratuvarı veritabanında tüm S. maltophilia pozitif kan kültürleri belirlenerek retrospektif bir kohort çalışması gerçekleştirdik. Bu hastaların demografik özellikleri, klinik verileri için tıbbi kayıtlar incelendi. S. maltophilia bakteriyemisi olan hastalarda mortalite ile ilişkili risk faktörleri, univaryant ve multivaryant analizler kullanılarak belirlendi. Bulgular: Çalışmamıza 73 hasta dahil edilmiştir. Hastaların 49'u (%67,1) erkek, ortanca yaşı 1,96 (min 0-max 17,69) yıl, 23,08 (min 0-max 15,33) ay olarak saptandı. Altta yatan hastalıklardan 16 (%22) hastada hematolojik malignite, 13 (%17,8) hastada onkolojik malignite, 12 (%16) hastada nörolojik hastalık mevcuttu. 27 (%37) hastanın entübe olduğu, 49'unun (%67,1) kataterinin olduğu görüldü. Hastaların katater günü ortancası 17 (min 2-max 166) gün idi. Hastalardan 36'sında (%49,3) son 1 ayda steroid kullanımı, 16'sında (%21,9) kemoterapi tedavi öyküsü mevcuttu. Hastaların hastanede yatış süresi ortanca 60 (min 5-max 308) gün idi. Yoğun bakıma yatış hastaların %67,1'inde (49/73) mevcuttu (p=0,001). Yoğun bakım ünitesinde ortanca yatış süresi 6 (min 0-max 227) gün idi. S. maltophilia bakteriyemisi 41 (%56) hastada katater ilişkili kan dolaşım enfeksiyonu, 32 (%44) hastada kan dolaşım enfeksiyonu olarak sınıflandırıldı. 44 (%60,2) hastanın S. maltophilia nedeniyle tedavi almadığı, 18 (%24,7) hastanın trimethoprim-sulfametoksazol (TMP-SMX) tedavisi, 5 (%7) hasta seftazidim tedavisi, 2 (%2,7) hasta levofloksasin tedavisi, 2 (%2,7) hastanın TMP-SMX ve levofloksasin kombinasyon tedavisi, 2 (%2,7) hastanın TMP-SMX ve seftazidim kombinasyon tedavisi aldığı belirlendi. Üreme saptandıktan sonra mevcut kataterlerin %92'si (45/49) çekildi. 30 (%41,1) hastada mortalite gözlendi ve S. maltophilia'ya atfedilebilir mortalite %23,2 (17/73) olarak bulundu. S. maltophilia üremesi nedeniyle mortalite görülen hastalarda yoğun bakım yatışı, entübasyon ve steroid kullanımı regresyon analizi ile risk faktörü olarak saptandı. Sonuç: S. maltophilia enfeksiyonu, yoğun bakım yatışı ve son 1 ayda karbapenem kullanımı olan hastalarda daha fazla görülmüş, yoğun bakım yatışı, steroid kullanımı ve entübasyon olması mortalite açısından risk faktörü olarak bulunmuştur. Enfeksiyonun önlenmesi ve mortalitenin azaltılması açısıdan bu faktörler dikkate alınmalıdır. Anahtar kelimeler: Stenotrophomonas maltophilia, nozokomiyal enfeksiyon, çocuk, pediatri, mortalite, risk faktörleri