Üst gastrointestinal sistem kanama mortalitesi için oksidatif stres (tiyol-disülfit, iskemi modifiye albümin) ve hemorajik belirteçlerin tahmini değeri
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AHMET KESKİN
Danışman: Hakan OĞUZTÜRK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Üst gastrointestinal sistem kanamaları (ÜGİSK) acil servis başvuru sayısı yüksek bir hastalıktır. ÜGİSK'nın acil serviste erken tanınması ve müdahale edilmesi mortaliteyi ve morbiditeyi önleme açısından önemlidir. Bu çalışmamızda oksidatif stres (tiyol disülfit ve iskemi modifiye albümin) ve hemorajik belirteçlerin ÜGİSK'nda 28 günlük mortaliteyi öngörmedeki etkinliğini değerlendirmeyi amaçladık. Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda 01.03.2024-04.06.2024 tarihleri arasında acil servise başvuran hastalar prospektif olarak incelendi. Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Acil Servisinde endoskopisi yapılan ve ÜGİSK tanısı alan 221 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastaların demografik özellikleri, başvuru şikayetleri, vital bulguları, acil servis sonlanımları, yatış süreleri, 28 günlük mortaliteleri, kan parametreleri, eritrosit süspansiyonu (ES) replasmanı öyküsü ve endoskopi sonuçları kayıt altına alındı. Bulgular: 301 hastanın değerlendirildiği çalışmamızda 80 kişi kontrol grubu olarak alındı. Kontrol grubunda 49 (%61,2) kişi erkek, 31(%38,8) kişi kadındı. ÜGİSK tanısı alan 221 hastanın 122 (%55,2)'si erkek 99 (%44,8)'u kadındı. Çalışmamızda ÜGİSK tanısı alan hastaların %9,9'unda (n=22) 28 günlük mortalite mevcut idi. Native thiol değeri ortalama, mortalite gelişen grupta daha düşük bulunurken, kontrol grubunda en yüksek değer tespit edilmiştir (p <0.001). Mortalite gelişmeyen ve gelişen gruplar arasında fark saptanmış olup aynı şekilde kontrol grubuyla da anlamlı farklar gözlenmiştir (p=0.004). Total thiol değeri de benzer şekilde mortalite gelişen grupta daha düşük bulunmuş, kontrol grubunda en yüksek değer görülmüştür (p= <0.001). Yine mortalite gelişen ve gelişmeyen gruplar ile kontrol grubu arasında anlamlı farklar tespit edilmiştir. Disülfid değeri de mortalite gelişen ve gelişmeyen gruplar ile kontrol grubu arasında anlamlı farklar göstermiştir. Mortalite gelişmeyen grupta en yüksek, mortalite gelişen grupta ise daha düşük disülfid değeri bulunmuştur. Disülfid/native thiol ve disülfid/total thiol oranlarında ise, mortalite gelişen ve gelişmeyen gruplar arasında anlamlı fark bulunmamış, ancak kontrol grubuyla diğer gruplar arasında anlamlı farklar tespit edilmiştir. Sonuç: Oksidatif stres belirteçlerinden olan native thiol, total thiol ve disülfid değerlerinin mortaliteyle ilişkili olduğu tespit edilmiştir. Mortalite gelişen hastalarda bu değerlerin düşük, kontrol grubunda ise yüksek olduğu gözlemlenmiştir. Ayrıca, disülfid/native thiol ve disülfid/total thiol oranlarında kontrol grubu ile diğer gruplar arasında anlamlı farklar bulunmuş, ancak mortalite gelişen ve gelişmeyen gruplar arasında fark tespit edilmemiştir. Oksidatif stresin ve thiol-disülfit dengesinin, ÜGİSK tanısı almış hastalarda oksidatif stresin önemli bir rol oynadığı ve mortaliteyle güçlü bir ilişkisi olduğu düşünülmektedir. Bu bulgular, oksidatif stres testlerinin klinik pratiğe dahil edilmesi halinde, hastaların prognozunu değerlendirmek ve erken müdahale stratejilerini belirlemek için değerli bir araç olabileceğini düşündürmektedir. Anahtar Kelimeler: Acil Servis, Üst Gastrointestinal Sistem Kanaması, Oksidatif Stres, tiyol disülfit, iskemi modifiye albümin