Toplumdışı (anti-sosyal) kişilik bozukluğunda sosyal biliş becerileri ile yaşantısal kaçınma ve perspektif alma süreçleri arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, KLİNİK PSİKOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EMRE AYAR
Danışman: Servet EBRİNÇ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada Anti-Sosyal Kişilik Bozukluğu (ASKB) bulunan bireylerin, sosyal biliş becerisinin güncel bir yaklaşımla değerlendirilmesi için, yüzde duygu tanıma ve ayırt etme becerisinin, sosyal işlevsellik düzeyinin, perspektif alma becerisinin ve yaşantısal kaçınma eğiliminin araştırılması ve sağlıklı kontrol grubu ile karşılaştırılması amaçlanmıştır. Gereç-Yöntem: Çalışmaya, 15 Ağustos 2018 – 15 Mart 2019 tarihleri arasında, Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi Ayaktan Tedavi Ünitesi'ne (ATÜ) başvuran, akut psikiyatri kliniklerinde yatarak tedavi gören, adli servislerde ayaktan veya yatarak tedavi gören ve Denetimli Serbestlik Poliklinikleri'nde ayaktan tedavi gören bireylerden, klinik olarak ASKB olduğu düşünülen 140 birey ile yüz yüze görüşmeyle araştırmanın kapsam ve amacı açıklanmıştır. DSM-III R Eksen II Bozuklukları İçin Yapılandırılmış Görüşme Formu (SCID-II) uygulanarak, çalışmaya uygun 100 kişinin ASKB tanıları netleştirilmiştir. Kontrol grubu için ayrıca SCID-II Kısa Formu kullanılarak, ASKB tanı ölçütlerini ve diğer dışlama kriterlerini karşılamayan 76 birey sağlıklı kontrol grubu olarak çalışmaya dahil edilmiştir. Katılımcılara, SCID-II Kısa ve Klinik Formu, Sosyo-Demografik Form, RFT Perspektif Alma Yönergesi (PAY), Kabul ve Eylem Formu-II (KEF-II), Sosyal İşlevsellik Ölçeği (SİÖ), Yüzde Dışavuran Duyguların Tanınması Testi (YDTT) ve Yüzde Dışavuran Duyguların Ayırt Edilmesi Testi (YDAT) uygulanmıştır. Bulgular: Çalışmada, ASKB tanılı grubun SİÖ, YDTT, YDAT, KEF-II puanları ve PAY doğru sayıları ile kontrol grubunun SİÖ, YDTT, YDAT, KEF-II puanları ve PAY doğru sayıları arasında anlamlı fark olduğu; KEF-II puanının, SİÖ puanını yordadığı; YDAT puanının ve PAY doğru sayısının, YDTT puanını yordadığı; YDAT puanını ise YDTT puanının yordadığı saptanmıştır. ASKB tanılı bireylerin YDTT puanlarına göre "Korku" ve "Öfke" duygusu tanımakta daha fazla hata yanıtı verdikleri ve bu farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu saptanmıştır. Sonuç: ASKB tanılı grubun, kontrol grubuna göre sosyal işlevsellik seviyelerinin düşük olduğu, yaşantısal kaçınma eğilimlerinin yüksek olduğu, perspektif alma sürecinde hataya daha yatkın oldukları, yüzde duygu tanıma ve ayırt etme performanslarının daha düşük olduğu görüldü.