Türkiye'de aile hekimliği alanında 2015-2019 yılları arasında yapılmış uzmanlık tezlerinin yayına dönüştürülme oranlarının değerlendirmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL PROF. DR. CEMİL TAŞÇIOĞLU ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MAHNUR MAHDUM
Danışman: Seçil ARICA
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:AMAÇ: Türkiye'de aile hekimliği alanında 2015-2019 yılları arasında yapılmış uz-manlık tezlerinin tıbbi literatüre katkısının araştırılması hedeflenmiştir. Bu amaçla hazırlanan uzmanlık tezlerinin bilimsel dergilerde yapılan değerlendirme sonucunda yayınlanıp yayınlanmadıkları, yayınlanmışlarsa bu dergilerin hangi indekslerde yer aldığı, SCI(E) kapsamındaki dergilerde yer alıp almadıkları, bu makalelerin aldığı atıf sayıları ve yayına dönüşmesinde etkili faktörlerin neler olduğunun incelenmesi amaçlanmıştır. GEREÇ ve YÖNTEM: Çalışma 01.09.2022 ile 01.03.2023 tarihleri arasında T.C. Sağlık Bakanlığı Prof. Dr. Cemil Taşçıoğlu Şehir Hastanesi'nde araştırmacı tarafından gerçekleştirildi. YÖKTEZ sisteminden 01.01.2015-01.01.2020 tarihleri arasında ya-pılmış aile hekimliği anabilim dalı uzmanlık bitirme tezlerinin her biri incelendi. Tüm tezlerin yazar isimleri, başlığı, konusu ve özeti karşılaştırılarak Google Akademi, PubMed, SCImago, TR Dizin, Web of Science (WoS) gibi indekslerde makaleye dö-nüşme durumu araştırıldı. BULGULAR: Çalışma kapsamında incelenen 1.237 tezin dağılımı incelendiğinde, tezlerdeki uzmanlık öğrencilerinin 794'ü (%64,2) kadındır. 1.237 tezin 334'ü (%27) makale olarak yayınlanmış olup, bunların 130'u (%10,5) WoS (69 = %5,6 SCI(E)) veri tabanı kapsamındaki dergilerde yayınlanmışlardır (yayına dönüşen tezlerin %39'u). Tezlerin 176'sı (toplam sayının %14,2'si ve yayına dönüşenlerin %52,7'si) ulusal dergilerde makale olmuştu. Tezlerin 694'ü (%56,1) üniversite, 543'ü (%43,9) eğitim ve araştırma hastanesine ait tezlerdir. Danışman unvanı profesör olan tez sayısı 396 (%32), doçent olanlar 426 (%34,4) idi. Tez danışmanlarının branş dağılımlarına bakıldığında; 1.112 tez (%90) aile hekimliği uzmanı danışmanlığında gerçekleşmiştir. Tezlerde en çok seçilen konular duygu-durum bozuklukları %9, diabetes mellitus %7,9 ve yaşlı hasta bakımı %6,6 olarak tespit edilmiştir. Tanımlayıcı tipteki araştırma-lar 756 (%61,2) tez ile en yüksek oranda tercih edilen araştırma tipi olmuştur. Yazar-ların %55,7'sinin (n=689) sadece anket veya ölçek verisi kullandığı, %20,4'ünün (n=252) ise yalnızca laboratuvar verisi kullandığı saptanmıştır. Bir tezde "Potansiyelli Tezler" (çok merkezli yapılmış olma, randomize yöntem kullanma, TAHEV tez ödülü alma, ölçek kullanma ve kanıt piramidinde üst sıralarda yer alan çalışma tiplerini kul-lanma) özellikleri oldukça yayın olma oranının arttığı tespit edilmiştir. SONUÇ: Aile hekimliği alanında yapılmış olan tezlerin yaklaşık dörtte birinin maka-leye dönüştüğü, yirmide birinin de SCI(E) kapsamlı prestijli dergilerde yayınlanmış olduğu görülmektedir. Aile hekimliği tezlerinin yayına dönüşme oranlarının önceki yıllara göre artmakta olduğu görülmekle beraber, diğer tıp branşlarına kıyasla bu ora-nın daha gerilerde olduğu anlaşılmaktadır. ANAHTAR KELİMELER: Aile Hekimliği, Uzmanlık Tezi, Bilimsel Yayın, İn-deks, Yayınlanma oranı