Akut bronşiyolit tanısı alan hastalarda hastaneye yatışı ve yatış süresini etkileyen faktörler
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İZMİR DR. BEHÇET UZ ÇOCUK HASTALIKLARI VE CERRAHİSİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: KIYMET KARAGÖZ
Danışman: İlker GÜNAY
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Akut bronşiyolit küçük hava yollarının inflamatuvar obstrüksiyonundan kaynaklanan ve özellikle süt çocuklarında sık rastlanan bir alt solunum yolu enfeksiyonudur. Hastaneye yatışı gerektirebilmesi, çeşitli komplikasyonlara zemin hazırlaması nedeniyle önemli bir hastalıktır. Çalışmamızda 1-24 ay arasında akut bronşiyolit tanısı almış olgularda hastaneye yatışı ve yatış süresini etkileyen etkenlerin saptanması amaçlanmıştır. Hastaneye yatış olasılığını ve yatış süresini artıran etken profilinin çıkarılması özellikle acil servis gibi yoğun çalışan birimlerde triajı kolaylaştırabilir, yatış olasılığı yüksek görülen bebeklere yaklaşımda gereksiz zaman kayıplarını önleyebilir ve akut bronşiyolit tanısı almış olan hastaların yönetimine katkı sağlayabilir. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya, Sağlık Bilimleri Üniversitesi Dr. Behçet Uz Çocuk Hastalıkları ve Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Servisi'ne Ocak 2018 – Mayıs 2018 tarihleri arasında başvuran, ilk kez akut bronşiyolit atağı geçiren 1 – 24 ay aralığındaki olgular dahil edildi. Olguların yaş, cinsiyet, başvuru ayı, prematüre doğum, ek hastalık, atopi öyküsü, pasif sigara içiciliği, beslenme durumu (anne sütü alımı, malnutrisyon), semptomları, başvuru anındaki fizik bakı bulguları ve solunum skoru, akciğer grafisi, hemogram, akut faz reaktanları, kan gazı bulguları, multipleks solunum polimeraz zincir reaksiyonu (PCR) sonucu, bronkopnömoni (BPN) varlığı, uygulanan tedavi yöntemleri (destek oksijen tedavisi, inhale tedaviler, antibiyotik kullanımı vs.) gibi etkenlerin hastaneye yatış ve yatış süresi üzerine etkileri incelendi. İzlem süresinin sonunda hastane kayıtları incelenerek ve aileler telefonla aranarak, uzamış atak ve tekrarlayan ataklar sorgulandı ve tanısı reaktif hava yolu hastalığına dönüşen olgular çalışmadan çıkarıldı. Verilerin analizinde ölçüm değerlerinde t testi, gruplandırılan değerlerde ki kare testi kullanıldı. p<0.05 anlamlı kabul edildi. Bulgular: Çalışmada yer alan 215 olgunun %60.5'i erkek; %39.5'i kızdı; %8.8'i preterm bebeklerdi. Yaş ortalaması 5.5 aydı. Başvuruların %60.5'i Şubat ve Mart aylarındaydı. Olguların %74.2'sinde orta-ağır bronşiyolit ve %5.6'sında BPN vardı. %32'si ayaktan izlenirken, %68'i hastaneye yatırılmıştı. Yatan hastalarda ortalama yatış süresi 6.6 gündü. Yatışa etki eden faktörler incelendiğinde 2 ay altındaki hastaların hastaneye yatış oranı anlamlı derecede yüksekti (p<0.05). Tüm hastalarda başvuru sırasında hipoksik olan ve solunum skoru yüksek olanların yatış oranları anlamlı derecede yüksekti (p<0.05). İki ay üzerindeki olgularda ateş öyküsünün varlığının, semptom sayısının fazlalığının ve BPN varlığının hastaneye yatışı artırdığı görüldü (p<0.05). İki günden kısa ve uzun yatan hastalarda yatış süresini etkileyen etkenler karşılaştırıldığında tüm hastalarda risk faktörü olan hastalık varlığı 2 günden uzun süre yatışa yol açmaktaydı. (p<0.05). Yatış süresi 2-5 gün ve 5 günden uzun yatanlar karşılaştırıldığında yaşı 2 aydan küçük olgularda ve ilkbahar aylarında başvuran olgularda 5 günün üzerinde yatışın anlamlı olarak fazla olduğu görüldü (p<0.05). İki ayın üzerindeki olgularda mevsimlere göre gruplama yapıldığında anlamlı fark görülmedi. Tüm yaş gruplarında atopi öyküsü olan olgular daha kısa yatış süresine sahipken, ateş öyküsü olmayan olguların yatış süresinin daha uzun olduğu saptandı (p<0.05). Sonuçlar: Akut bronşiyolit, hastaneye yatışı gerektirebilmesi, sekonder bakteriyel enfeksiyonlara ve çeşitli komplikasyonlara zemin hazırlaması gibi yüksek morbiditeye yol açması nedeniyle önemli bir hastalıktır. Çalışmamızda yaş, risk faktörü olan hastalık varlığı, atopi öyküsü, ateş öyküsü, başvuru sırasında hipoksi ve yüksek solunum skorunun bulunması, eşlik eden BPN varlığının olmasının akut bronşiolitli hastalarda yatışı veya yatış süresini etkilediği saptandı. Anahtar kelimeler: Akut bronşiyolit, hastaneye yatış, hastanede yatış süresi.