MAFLD ve NAFLD hastalarındanon-invazif skorlamaların ve metabolik parametlerin karşılaştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL HASEKİ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NİLSU KALAYCI
Danışman: Süleyman AHBAB
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada, MAFLD (Metabolic dysfunction-associated fatty liver disease ) ve NAFLD ( nonalcoholic fatty liver disease) tanı kriterlerine göre sınıflandırılan bireylerde hematolojik, biyokimyasal parametreler ile oranlar, indeksler, non-invazif skorlama sistemlerinin karşılaştırılması ve MAFLD tanı sisteminin klinik belirteçler açısından üstünlüklerinin ortaya konulması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu retrospektif, tanımlayıcı ve kesitsel çalışmaya, 01.10.2021- 08.10.2023 tarihleri arasında karaciğer steatozu tanısıyla izlenen 367 hasta dahil edilmiştir. Çalışmaya dahil edilen hastalar, MAFLD ve NAFLD tanı kriterlerine göre iki gruba ayrılmıştır. Tüm hastaların demografik özellikleri, antropometrik ölçümleri, 13 hematolojik ve biyokimyasal parametreleri ile noninvazif fibrozis skorlama sistemleri, oranlar ve indeksler retrospektif olarak elektronik tıbbi kayıtlar üzerinden analiz edilmiştir. Ayrıca, MAFLD varlığını öngörmede etkili olan bağımsız prediktörlerin belirlenmesi amacıyla lojistik regresyon ve ROC analizleri uygulanmıştır. Bulgular: MAFLD grubunda erkek cinsiyet, tip 2 diyabet, hipertansiyon ve obezite oranları, NAFLD grubuna kıyasla anlamlı düzeyde daha yüksekti (p<0.001). Hematolojik parametrelerde nötrofil (NEU) düzeyi MAFLD grubunda daha yüksek, trombosit (PLT) düzeyi ise daha düşük saptandı (p<0.001). Ayrıca glukoz, HbA1c ve ürik asit düzeyleri MAFLD grubunda anlamlı olarak yüksek; HDL ve albumin düzeyleri ise düşük bulundu (p<0.05). Noninvazif belirteçlerden FIB-4 skoru, TyG indeksi ve TG/HDL oranı, MAFLD grubunda NAFLD'ye kıyasla belirgin düzeyde daha yüksek bulundu (p<0.05). ROC analizi sonuçlarına göre, bu üç parametrenin de MAFLD tanısını ayırt etmede anlamlı tanısal performans gösterdiği belirlendi. Çok değişkenli lojistik regresyon analizinde ise, nötrofil, MAFLD varlığını öngören bağımsız prediktörler olarak saptandı. Sonuç: MAFLD, NAFLD'ye kıyasla daha yüksek metabolik ve inflamatuvar yük taşıyan bireyleri tanımlamakta ve klinik olarak daha hedeflenmiş bir yaklaşım sunmaktadır. Nötrofil yüksekliği, MAFLD'nin sistemik inflamasyonla ilişkisini desteklemektedir. Ayrıca FIB-4 skoru, TyG indeksi ve TG/HDL oranı gibi kolay uygulanabilir, düşük maliyetli noninvazif belirteçler MAFLD tanısında bağımsız öngörücü değer taşıyarak klinik karar süreçlerine katkı sağlamaktadır. Bu sonuçlar, MAFLD tanı sisteminin validasyonuna ve klinik pratiğe entegrasyonuna yönelik önemli kanıtlar sunmaktadır. Anahtar Kelimeler: Metabolik İlişkili Yağlı Karaciğer Hastalığı, Metabolik Sendrom,Metabolik Parametreler, Nonalkolik Yağlı Karaciğer Hastalığı