Radyoterapi tedavi planlamaları için aplikasyon programlama arayüzü komut dosyaları ile yeni bir konformite indeks değerlendirme aracının geliştirilmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, GÜLHANE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, RADYASYON ONKOLOJİSİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: LEVENT GÖNÜLTAŞ
Danışman: Bahar DİRİCAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç Bu tez çalışmasının amacı bütün tedavi planlama metotları için kullanılabilen, ideal, özgün evrensel Konformite İndeks (Conformity Index: CI) ve Konformitesizlik İndeksi (Unconformity Index: UCI) algoritmalarını kullanarak Eclipse Aplikasyon Programlama Arayüzü Komut Dosyaları (Eclipse Scripting Application Programming Interface (ESAPI)) ile "İdeal, Özgün ve Evrensel Konformite İndeks Değerlendirme Aracı" geliştirmektir. Gereç ve Yöntem Literatürdeki CI ifadeleri, radyoterapi planları sonucunda oluşabilecek her bir doz dağılımı için analiz edildi. Bu CI ifadelerindeki eksiklikleri ortadan kaldıran İdeal, Özgün ve Evrensel CI ve UCI Algoritmaları doğrulandı. Sonrasında bu algoritmalar kullanılarak, tedavi planlama sistemi ile uyumlu çalışabilen yeni bir CI Değerlendirme Aracı yazılımı geliştirildi. Bu ürün klinik koşullarda 10 farklı prostat tedavi planı üzerinde test edildi. Sonuç Yapılan çalışmalar sonucunda var olan CI eşitliklerinin bazılarının sadece tümör hacmi ile tanımlanan izodoz hacmi arasındaki ilişkiyi değerlendirebildiği, bazılarının da sadece sağlıklı doku ile tanımlanan izodoz hacmi arasındaki ilişkiyi değerlendirebildiği fakat kapsamlı olarak doz dağılımının uygunluğunu ideal bir şekilde hesaplayamadığı anlaşıldı. Ayrıca doz dağılımındaki uygunluğu bozan negatif etkinin büyüklüğü ve nedeni de var olan CI ifadeleri ile hesaplanamamaktadır. Yeni CI ve UCI algoritmalarının var olan CI ifadelerindeki problemlerin tamamını ortadan kaldırdığı ve bu algoritma kullanılarak geliştirilen ideal, özgün ve evrensel Konformite İndeks yazılımının da TPS ile uyumlu bir şekilde başarılı olarak çalıştığı anlaşıldı. Tartışma Sonuçlar, yeni Konformite İndeks değerlendirme aracı yazılımının hem tümör hacminde soğuk noktalar oluştuğunda hem de tümör hacmi etrafındaki sağlıklı dokular doz aldığında %100 doğrulukla radyoterapi planı doz dağılımının uygunluğunu başarı ile hesaplayabildiğini, evrensel olarak her bir radyoterapi planı doz dağılımının birbiri ile karşılaştırılmasına olanak sağladığını ve yan ürün olarak geliştirilen yeni UCI yazılımı sayesinde radyoterapi planı doz dağılımındaki uygunsuzluğun nedeni ve büyüklüğünün de belirlenebildiğini gösterdi. Böylece planın uygunluğu %100 başarı ile ölçülebilirken planın uygunluğunu arttırmak için gerekli adım başarıyla tayin edilebilmekte ve ölçülebilmektedir. Konformite İndeks'in diğer bir kullanım alanı geleceğimizin teknolojisi olan Otomatik Tedavi Planlama Sistemlerinde (Automatic Treatment Planning Systems) optimizasyon değerlendirme aracı operatörü olarak kullanılmasıdır. Böylece en iyi doz dağılımı dakikalar içinde elde edilebilecektir. Anahtar Kelimeler: Konformite İndeks, Değerlendirme Aracı, Optimizasyon Aracı, Otomatik Planlama, Radyoterapi Tedavi Planlama Sistemi, Dozimetri, ESAPI