Obezitesi olan hastalarda serum androjen düzeyleri ve framingham risk skorlama sistemiyle saptanan kardiyovasküler hastalık riski ilişkisinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BANU BETÜL KOCAMAN
Danışman: Feray AKBAŞ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Sıklıkla metabolik ve hormonal değişikliklerle birlikte seyreden ve çağımızın en büyük problemlerinden biri olarak kabul edilen obezite; kardiyovasküler hastalıklar (KVH) için bir risk faktörüdür. Mortalite ve morbidite nedenleri arasında ön sırada gelmekte olan kardiyovasküler hastalıkların gelişme riskinin ön görülmesi hayati önem taşımaktadır. Bu amaçla geliştirilen Framingham risk skorlama sistemi kişilerin 10 yıllık kardiyovasküler hastalık riskini hesaplamaktadır. Yaş, cinsiyet, diyabet varlığı, sistolik kan basıncı, total kolesterol, HDL kolesterol, antihipertansif tedavi alımı ve sigara içiciliği gibi major risk faktörlerini barındıran bu skorlama sistemi, obezitesi olan hastalar için de önem arz etmektedir. Bu risk faktörleri dışında kardiyovasküler hastalık ile ilişkili yeni parametreler de gündeme gelmekte ve bu konuyla ilgili çalışmalar yoğunlaşmaktadır. Bu çalışmada; obezitesi olan hastalarda Framingham risk skorlama sistemi ile tespit edilen 10 yıllık kardiyovasküler hastalık riskinin serum androjen düzeyi ile ilişkisinin ve bu hasta popülasyonunda serum androjen düzeyinin bir kardiyovasküler hastalık risk belirteci olarak kullanılıp kullanılmayacağının ortaya konması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışmaya Sağlık Bilimleri Üniversitesi İstanbul Eğitim ve Araştırma Hastanesi Obezite polikliniğinde son 5 yıllık süreçte dosya açılıp takip edilen, kriterlere uygun 203 hasta dahil edilmiştir. Obezite hasta takip formları geriye dönük taranarak; hastaların yaşı, cinsiyeti gibi demografik özellikleri ve kronik hastalık öyküsü, kullandığı ilaçlar, sigara içiciliği, sistolik/diastolik kan basıncı, bel çevresi, kalça çevresi, boyu, kilosu, beden kitle indeksi ve bel/kalça oranı dökümante edilmiştir. Laboratuvar tetkiklerine hastane veritabanından ulaşılmış ve hastaların ilk muayene tarihleri baz alınarak açlık kan şekeri, insülin, HbA1c, total kolesterol, trigliserid, HDL kolesterol, LDL kolesterol, total testosteron, DHEAS (dihidroepiandrosteron-sülfat) ve östradiol (E2) değerleri kaydedilmiştir. Kardiyovasküler hastalık açısından hastalar, kayıtlı anamnez ve fizik muayene bulguları, istirahat elektrokardiyografi verileri ile birlikte değerlendirilmiş ve kardiyovasküler hastalık bulgusu olan bireyler çalışma dışında bırakılmıştır. Kardiyovasküler risk hesaplamasında Framingham Kalp Çalışması sonuçlarına dayanılarak oluşturulan, sekiz parametreli skorlama sistemi kullanılmıştır. Framingham Kalp Çalışması ağ sayfasında cinsiyet, yaş, sistolik kan basıncı, antihipertansif tedavi kullanımı, diyabet varlığı, sigara içiciliği, total kolesterol ve HDL kolesterol bilgileri girilerek 10 yıllık kardiyovasküler risk skoru elde edilmiştir. Araştırılan parametreler arasındaki ilişki SPSS istatistiksel analiz yöntemiyle değerlendirilmiştir. Bulgular: 166 kadın ve 37 erkek obezite hastasının dahil edildiği çalışmada kadınlarda Framingham risk skoru erkeklerden anlamlı (p 0.05). Kadın hastalarda östradiol ve Framingham risk skoru arasında anlamlı (p < 0.05) negatif korelasyon mevcuttu. Ayrıca diyabeti olan hasta grubunda DHEAS değerinin diyabeti olmayan gruptan anlamlı (p < 0.05) olarak daha düşük olduğu saptandı. Sonuç: Obezitesi olan hastalarda saptanan DHEAS ve Framingham risk skoru arasındaki negatif ilişki; DHEAS'ın bu hasta grubunda bir kardiyovasküler hastalık risk faktörü olarak kullanılabileceğine işaret etmektedir. DHEAS değerinin klinik pratikte kardiyak risk açısından alarme edici olması pek çok hastada erken tanı ve tedaviye olanak sağlayarak morbidite ve mortalitenin azaltılmasına yardımcı olabilir. Anahtar Kelimeler: Obezite, kardiyovasküler hastalık, Framingham risk skoru, serum androjen düzeyi