Tuzla Eğitim Aile Sağlığı Merkezi'ne başvuran liseli ergen bireylerde sıkıntı ve östres durumlarının okul başarısı ile ilişkisinin incelenmesi


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL KARTAL DR. LÜTFİ KIRDAR ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: YASEMİN ÇELİK

Danışman: Engin Ersin ŞİMŞEK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Çocukluk döneminden yetişkinliğe geçiş süreci olan ergenlik dönemi, bu dönemdeki sorunlar ve bireylerin başarıları toplumu yakından ilgilendirmektedir. Aile hekimleri ise bu sorunların tespit ve çözüm aşamalarında ilk tıbbi temas noktası olarak önemli bir kavşak noktasında yer almaktadır. Bu çalışmada Tuzla Eğitim Aile Sağlığı Merkezine başvuran 14-18 yaş arası liseli ergen bireylerde sıkıntı ve östres durumlarının okul başarısı ile ilişkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Kesitsel tipteki bu çalışma 1 Nisan 2022 ile 31 Temmuz 2022 tarihleri arasında Kartal Dr. Lütfi Kırdar Şehir Hastanesi Tuzla E-ASM'ye başvuran, 14-18 yaş arası 325 ergen bireyle yürütülmüştür. Tüm katılımcılara yaş, cinsiyet, ailenin gelir düzeyi gibi sosyodemografik özellikler ile birlikte bilinen hastalık varlığı, sigara-alkol-bağımlılık yapıcı madde kullanımı ve anne-baba algısını belirlemeye yönelik değişkenleri de içeren araştırmacı tarafından çalışmaya özel hazırlanan 59 soruluk katılımcı bilgi formu ile sıkıntı-östres tespiti amacıyla kullanılan 10 soruluk Ergenlerde Sıkıntı ve Östres Ölçeği yüz yüze uygulanmıştır. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen katılımcıların yaş ortalaması 16.0±1.6 yıl olup, 167 (%51.4)'si kadın, 158 (%48.6)'i erkektir. Katılımcıların son eğitim öğretim dönemindeki karne notları ortancası 83.0 (15.0-100.0), ESÖÖ sıkıntı alt boyutundan alınan puan ortancası 6.0 (0.0-20.0) ve östres alt boyutundan alınan puan ortancası 9.0 (0.0-20.0) bulunmuştur. Katılımcıların karne notları ile sıkıntı (p=0.527) ve östres (p=0.167) puanları arasında anlamlı bir ilişki izlenmemiştir. Katılımcıların son eğitim öğretim dönemindeki karne not ortalamaları ile cinsiyet, ailenin gelir düzeyi, okuduğu sınıf, yaş, bir işte çalışma durumu, sigara kullanımı ve düzenli ders çalışma alışkanlığı arasında anlamlı fark saptanmıştır (sırasıyla p=0.039, p=0.002, p=0.000, p=0.000, p=0.003, p=0.045, p=0.000). Sonuç: Ergen bireylerde okul başarısıyla sıkıntı-östres ilişkisinin incelendiği çalışmamızda ergenlerin sıkıntı ve östres durumunun okul başarısıyla ilişkisiz olduğu görülmüştür. Hassas ve özel bir popülasyon olan ergen bireylerin aile hekimlerince yapılan fiziksel ve biyolojik değerlendirmenin yanında psikolojik ve sosyal yönde de değerlendirme yapılması ve gerekli durumlarda diğer branşlarla ilişki kurulmasının ergen bireyin yaşantısına olumlu katkı sunacağı düşünülmektedir. Anahtar kelimeler: Aile hekimliği, Ergen, Ebeveyn algısı, Ergenlerde sıkıntı-östres ölçeği, okul başarısı