Çocuklar için yaşam kalitesi ölçeği kök hücre nakli modülü (ÇİYKÖ-KHN)'nün Türkçe geçerlik ve güvenirlik çalışması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANKARA ŞEHİR SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÜMRAN GÜL AYVALIK BAYDUR
Danışman: Esra ÇÖP
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Hematopoetik kök hücre nakli (HKHN) duygusal, sosyal ve bilişsel alanlarda dahil olmak üzere bir çocuğun yaşamının tüm yönlerini etkiler. Benzer şekilde, zorlu nakil sürecinin, bir çocuğun genel yaşam kalitesini etkileyen uzun vadeli sonuçları olabilir. Bu nedenle nakil öncesi ve sonrası bu çocukların ve ergenlerin yaşam kalitesinin değerlendirilmesi, riskli olanların belirlenmesi ve erken müdahale edilebilmesi yaşam kalitelerinin iyileşmesine katkıda bulunacaktır. Ülkemizde halen geçerlik ve güvenirliği yapılmış HKHN uygulanan çocuklara yönelik bir yaşam kalitesi ölçeğinin olmaması bu alandaki ihtiyacı göstermektedir. Bu çalışmada amacımız Çocuklar için Yaşam Kalitesi Ölçeği Kök Hücre Nakli Modülü'nün Türkçe geçerlik ve güvenirlik çalışmasını yapmaktır. Yöntem: Çalışmanın örneklemi hastanemiz Kemik İliği Transplantasyon (KİT) kliniğinde 2010-2022 yılları arasında nakil olan 1-21 yaş arası 188 çocuk ve ergenden oluşturuldu. Çalışmada katılımcılar tarafından sosyodemografik veri formu, Çocuklar için Yaşam Kalitesi Ölçeği Kök Hücre Nakli Modülü (ÇİYKÖ-KHN) ve Çocuklar için Yaşam Kalitesi Ölçeği (ÇİYKÖ) çocuk, ergen ve ebeveyn formları, klinisyen tarafından doktor veri formu dolduruldu. Ölçeğin geçerliğini incelemek için açıklayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi (EFA ve DFA), eşzamanlı geçerlik; güvenirliğini incelemek içinse iç tutarlılık, test-yeniden test ve çocuk-ebeveyn yanıtları arasında korelasyon bakıldı. Bulgular: Yapı geçerliğini incelemek için yapılan EFA'da KMO değeri 0,901 bulundu, toplam 7 faktör çıkarıldı ve toplam varyansın %65,2'sini açıkladığı gösterildi. DFA sonucunda χ2/df 2,088, RMSEA 0,062 bulundu. Eş zamanlı geçerlik için bakılan ÇİYKÖ-KHN ve ÇİYKÖ toplam puanları arasındaki korelasyonun 0,711-0,911 arasında değiştiği görüldü. İç tutarlılık için bakılan Cronbach alfa katsayıları 0,931-0,967 arasında olup yüksek güvenirliği, test-tekrar test için bakılan ICC katsayıları ise 0,650-0,864 arasında olup iyi-mükemmel güvenirliği gösterdi. Ebeveyn-çocuk formları arasındaki ICC katsayısı 8-12 yaş (0,876), 13-18 yaş (0,834) olarak bulundu. Bu da değerlendiriciler arası güvenirliğin mükemmel olduğunu gösterdi. Sonuçlar: Çalışmamız Çocuklar için Yaşam Kalitesi Ölçeği Kök Hücre Nakli Modülü Türkçe formunun HKHN'den sonra çocukların yaşam kalitesini değerlendirmek için geçerlik ve güvenirliğinin yüksek olduğunu göstermiştir. Anahtar Sözcükler: HKHN, yaşam kalitesi, geçerlik, güvenirlik