Rinoplasti operasyonlarında preoperatif ağrı eğitiminin postoperatif ağrıya etkisinin incelenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL ÜMRANİYE SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AHMET DEVECİ
Danışman: Ayşe Aslı ŞAHİN YILMAZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:AMAÇ: Postoperatif dönemdeki ağrı kontrolü, hasta memnuniyeti ve hayat kalitesi açısından önem arz etmektedir. Cerrahi sonrasında ortaya çıkan ağrının kontrolü amacıyla, bilinen farmakolojik tedavilerin yanı sıra birçok non-farmakolojik yöntem de kullanılmaktadır . Non farmakolojik tedavi yöntemlerinden biri olan ağrı eğitiminin, otorinolaringoloji operasyonlarında postoperatif ağrıya olan etkilerini inceleyecek çalışmalara ihtiyaç vardır. Rinoplasti cerrahisi, Kulak Burun Boğaz Hastalıkları uzmanlarının en sık yaptığı operasyonlardan birisi olup, hastalarda estetik kaygının yanısıra ağrı kaygısı açısından da önem taşımaktadır. Rinoplasti cerrahisi sonrası ağrıyı incelemek amacıyla, preoperatif dönemde video yardımlı ağrı eğitimini ve yüz yüze bilgilendirme içeren ağrı eğitimini kıyaslayan bir çalışma bulunmamaktadır. Bu araştırmada rinoplasti operasyonu planlanan hastalarda ameliyat öncesi yüz yüze veya video yardımıyla verilen ağrı eğitiminin, postoperatif dönemdeki ağrı düzeylerine olan etkilerini araştırmak amaçlanmıştır. GEREÇ VE YÖNTEM: Bu prospektif kohort çalışması Nisan 2022 ile Eylül 2023 tarihleri arasında yürütülmüştür. Rinoplasti operasyonu geçirecek ve araştırmaya katılmayı kabul eden 127 kişiden 1 kişi operasyon öncesi ağrı tariflediği için çalışma dışı bırakıldı, 1 kişi ise operasyon sonrası komplikasyondan dolayı çalışma dışı kaldı. Geri kalan 125 hastanın 42 tanesi kontrol grubuna, 41 tanesi yüz yüze ağrı eğitimi alacak gruba (çalışma grubu 1), 42 tanesi ise ağrı eğitimini video ile alacak gruba (çalışma grubu 2) randomize edildi. Çalışma grubu 1 operasyon öncesi yüz yüze ağrı eğitimi alırken çalışma grubu 2 operasyon öncesi ağrı eğitimini video yardımıyla aldı. Kontrol grubu ise rutin bilgilendirme haricinde eğitim almadı. Yaklaşık 15 dakika süren ağrı eğitimi, cerrrahi sonrasında oluşabilecek ağrının sürecini ve hastanın ağrıyı azaltmak amaçlı yapabileceği dikkati dağıtmak, farkındalık, müzik dinlemek ve nefes alma egzersizleri gibi önerileri içermekteydi. Veri olarak hastaların yaş ve cinsiyetleri kaydedildi; ağrı düzeyleri için ise vizüel analog skalası (VAS) kullanıldı. VAS skorları operasyon öncesi (preoperatif), operasyondan hemen sonra (postoperatif 0), operasyondan bir sonraki gün (postoperatif 1) ve operasyondan 7 gün sonra (postoperatif 7) ölçüldü. BULGULAR: Gruplar arasında yapılan istatiktiksel değerlendirmede yaş (p=0.580) ve cinsiyet (p=0.976) dağılımları açısından anlamlı bir fark bulunmadı. Postoperatif 1. gün'de çalışma grubu 1 ve çalışma grubu 2, kontrol grubu ile kıyaslandığında çalışma gruplarında ağrı düzeylerinde anlamlı bir düşüş gözlendi (sırasıyla p=0.004, p=0.001). Çalışma grubu 1 ve çalışma grubu 2 ağrı skorları arasında anlamlı bir fark yoktu (p=0.784). Çalışma ve kontrol gruplarının postoperatif 0 ve 7. günlerinde ağrı skorları arasında fark yoktu (p > 0.05). SONUÇ : Bu çalışmada operasyon öncesinde yüz yüze veya video ile verilen ağrı eğitiminin, operasyon sonrası 1. günde ağrı düzeylerini azalttığı gözlenmiştir. Aynı zamanda bu iki yöntemin birbirine üstünlüğünün olmadığı çalışmamızda gösterilmiştir. Rinoplasti operasyonu öncesi yüz yüze veya video yolu ile verilecek ağrı eğitimi, operasyon sonrası erken dönemde ağrı düzeyini azaltmak amacı ile kullanılabilir. Anahtar Kelimeler: Ağrı eğitimi, postoperatif ağrı, rinoplasti