Sürücü belgesi gerektirmeyen araç kazalarının travma ve epidemiyolojik özellikleri
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, ANTALYA SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, DAHİLİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖNDER ACAR
Danışman: Mustafa KEŞAPLI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:AMAÇ: Bisiklet, elektrikli bisiklet, elektrikli scooter, kaykay, paten ve hoverboard gibi ehliyetsiz kullanılabilen araçlar tüm dünyada geniş bir yaş grubu tarafından kullanımları giderek artan araçlardır. Bu çalışmada ehliyetsiz kullanılan araçlar ile meydana gelen kazalara ait demografik bilgiler ile taburculuk ve yatışı ile ilişkili olabilecek parametreleri belirlemeyi amaçladık. GEREÇ VE YÖNTEM: 1 Haziran 2021 – 30 Eylül 2021 tarihleri arasında Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Servisine sürücü belgesi gerektirmeyen araçlarla kaza sonucu başvuran hastalar ileriye dönük olarak bu çalışmaya dahil edildi. Çalışma hastalarına ve kazalara ait yaş, cinsiyet, kullanılan araç tipi, kazanın olduğu yol tipi, aracın kullanım amacı, araçla olan deneyim süresi, koruyucu ekipman kullanımı, kaza mekanizması, sürücünün ehliyetinin olup olmaması, varsa etanol düzeyi ve acil servisten sonlanım durumu kaydedildi. Ayrıca vücut diyagramı üzerinde de yaralanma lokalizasyonları ve tipleri kaydedildi. BULGULAR: Toplamda 366 hasta çalışmaya dahil edildi. Çalışma hastalarının yaş ortalaması 22,7±14,4 ve %78,7'si (n=288) erkekti. Hastaların kaza yaptığı araçların %65,6'sı (n=240) bisikletti. Elektrikli bisiklet kullananların kullanmayanlara göre hastaneye yatış oranı anlamlı biçimde yüksekti (%20,5 (n=9) vs %10,2 (n=33); p=0,046). Kazalar en sık karayolunda meydana gelmişti (%69,9; n=256) ve karayolunda meydana gelen kazaların yatış oranı diğerlerine göre daha yüksekti (%13,7 (n=35) vs %6,4 (n=7); p=0,044). Ayrıca ulaşım nedeniyle kullanıldığında yatış oranı kullanmayanlara göre daha yüksekti (%17,3 (n=19) vs %9 (n=23); p=0,023). En sık yaralanma şekli %56,6 (n=207) ile yumuşak doku travmasıydı. Kask kullananlarda kullanmayanlara göre baş-boyun yaralanması anlamlı biçimde daha azdı (%3,9 (n=6) vs %19,3 (n=41); p=0,000). SONUÇ: Bu çalışmanın sonuçlarına göre ehliyetsiz kullanılabilen araçlardan en çok kaza yapılan aracın bisiklet, en çok kazanın ise karayolunda olduğu, karayolunda meydana gelen kazaların ve elektrikli bisiklet kazalarının diğerlerine göre daha ciddi olduğu, kaskın baş-boyun travmalarına karşı koruyucu olduğu, bu kazaların çoğunun acil servisten taburcu olabilecek düşük enerjili travmalar olduğu saptandı. ANAHTAR KELİMELER: Ehliyet, bisiklet, elektrikli bisiklet, elektrikli scooter, kaykay, paten