Eczacıların halk sağlığındaki rollerinin değerlendirmesi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, HAMİDİYE SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ, HALK SAĞLIĞI ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ŞEYMA HALAÇ

Danışman: Mustafa ÖZTÜRK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu araştırmanın amacı, Türkiye'de serbest eczacıların halk sağlığındaki rollerini kapsamlı bir şekilde incelemek, eczacıların halk sağlığı rol algıları ve özyeterlilik düzeyleriyle ilişkili faktörleri belirlemek, mesleki uygulamalaırnda halk sağlığı rollerini gerçekleştirmelerinin önündeki engelleri ortaya koymaktır Gereç ve Yöntem: Bu araştırmnın yöntemi karma olup, çevrim içi, yüz yüze anket ve derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Anket çalışması 416 serbest eczacıya uygulanmıştır. Anket, sosyodemografik ve mesleki bilgi formu ve serbest eczacıların halk sağlığı rol, yeterlilik algıları ve halk sağlığı engellerine ilişkin görüşlerini sorgulayan toplamda 37 sorudan oluşmaktadır. Serbest eczacıların halk sağlığı rollerine ve eczacılık eğitiminde bu rollere nedenli yer verildiğine dair Eczacılık Fakültelerinde görev yapan 11 eczacılık akademisyeni eczacı ile derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Bulgular: Katılımcıların %91,6'sı (n=381) eczaneye başvuran kişilere sağlık danışmanlığı ve bilgilendirme hizmeti her zaman sunduğunu, %77,8'i (n=322) eczaneden hizmet alan kişilerin sağlığını geliştirmek veya kişilerin sağlıklı kalması için gayret gösterdiğini belirtmiştir. 342 serbest eczacı (%82,2) kendini halk sağlığı hizmet sunumunda yeterli hissettiğini ifade etmiştir. Serbest eczacıların halk sağlığı rollerini engelleyen unsurlar sorulduğunda; iş yükü fazlalığı, toplumun eczacıların halk sağlığı rollerine dair farkındalık eksikliği ve Sağlık Bakanlığı tarafından eczacıların halk sağlığı hizmet sunumu için teşvik edici unsurlarının yetersizliği (Ek ödemeler, teşvikler vs.) sıralanmıştır. Sonuç: Bu araştırma, serbest eczacıların halk sağlığı potansiyellerine dikkat çekmektedir. Serbest eczacıların halk sağlığı rollerine ilişkin farkındalık ve yeterliliklerini artırmak için bahsedilen sistemsel ve yapısal engellerle ilgili kapsamlı çalışmalar, müdahaleler yapılmalıdır.