Diyabetik makülar ödem nedeniyle anti-vasküler endotelyal büyüme faktörü uygulanan hastalarımızın gerçek yaşam sonuçları

MEHMET ÖZKAYA

Diyabetik makülar ödem nedeniyle anti-vasküler endotelyal büyüme faktörü uygulanan hastalarımızın gerçek yaşam sonuçları

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Sağlık Bilimleri Üniversitesi, İSTANBUL KANUNİ SULTAN SÜLEYMAN SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ, CERRAHİ TIP BİLİMLERİ BÖLÜMÜ, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MEHMET ÖZKAYA

Danışman: İbrahim KOÇAK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Diyabetik maküler ödem (DMÖ) tedavisinde çeşitli tedavi rejimleri vardır. Bu çalışmanın amacı gerçek yaşamda DMÖ tedavisinde tedavi et ve uzat rejiminin etkinliğini değerlendirmek. Gereç ve Yöntem: Retrospektif ve gözlemsel olarak diyabetik makula ödemi olan daha önce tedavi almamış en az 1 yıl takibi olan hastalar, yükleme dozu olarak ardışık en az 3 kez intravitreal bevacizumab uygulanıp sonrasında tedavi et ve uzat (T&U) tedavi protokolüne göre bevacizumab (1.25 mg/0.05 mL), aflibercept (2 mg/0.05 mL) ya da ranibizumab (0.5 mg/0.05 mL) ajanı ile tedavi edilmiş hastalar incelenmiştir. Çalışmada 153 hastanın 265 gözü çalışmaya dahil edilmiştir. Tüm hastalarda Optik Koherens Tomografi (OKT)'de tam kuruma sağlanana kadar enjeksiyon yapıldı. Aktivasyon bulgusu tespit edilmezse 2 hafta aralıklarla enjeksiyon aralıkları kademeli olarak arttırıldı. Aktivasyon bulgusu görülürse enjeksiyon süreleri 2 hafta kısaltıldı 4 haftada bir enjeksiyon yapılıyorsa sabit bırakıldı. Enjeksiyon sayısı, Ortalama en iyi düzeltilmiş görme keskinliği (EİDGK) değişimi, santral makula kalınlığı (SMK) değişimi ve OKT kötü prognoz parametreleri değerlendirilmiştir. Bulgular: Bevacizumab grubunun 12.ay kümülatif enjeksiyon sayısı 6,02±1,97, ranibizumab 6,73±1,82 (p:0.022) ve aflibercept 7,04±1,98 (p:0.004) gruplarından anlamlı düşüktü (p 0,05). LogMAR görme keskinliği 12. ay değerleri bevacizumab grubunda 0,63±0,66, ranibizumab grubunda 0,37±0,37, aflibercept grubunda 0,41±0,43 olarak bulundu (p>0,05). LogMAR görme keskinliği 24. ay değerleri bevacizumab grubunda 0,42±0,64, ranibizumab grubunda 0,36±0,40, aflibercept grubunda 0,41±0,52 olarak bulundu (p>0,05). ETDRS harf kazancı 12. ayda bevacizumab, ranibizumab, aflibersept ve total olarak sırasıyla 2±26,5, 12,5±26,5, 12,5±25,5, 9,67±26 olarak saptandı. ETDRS harf kazancı 24. ayda bevacizumab, ranibizumab, aflibersept ve total olarak sırasıyla 8,5±28, 13,25±26,5, 10,5±27, 10,67±26,67 olarak saptandı. Toplamda başlangıca göre 12, 24, 36 ve 48. aylarda ≥15 ETDRS harfi kazanç görülme oranı sırasıyla %33, %29.3, %43.1 ve%57.4'tü. SMK değişimi 0-12 aylık dönemde bevacizumab grubunda 76,56±148,7, ranibizumab grubunda 53,43±134,13, aflibercept grubunda 76,96±151,55 olarak bulundu (p>0,05). SMK değişimi 0-24 aylık dönemde bevacizumab grubunda 54,58±107,47, ranibizumab grubunda 79,82±155,17, aflibercept grubunda 69,19±174,79 olarak bulundu (p>0,05). Sonuç: Çalışmamızda, T&U rejimi ile DMÖ hastalarının anti-VEGF tedavisinin anatomik ve fonksiyonel olarak başarı gösterdiğini gözlemledik. Kontrollü klinik çalışmalardan daha düşük miktarda enjeksiyon yapmamıza rağmen, çalışmamızda kontrollü klinik çalışmalara yakın GK artışı saplandı. Gerçek yaşamda T&U protokolünün etkinliği gösterilmiş olundu. Hastalarda tedavi aralıklarının açılmasında öngörüde bulunabileceğimiz parametrenin başlangıç GK'nin olduğunu tespit edilmiştir. Hiperreflektif noktaları (HFN) olanların inflamasyon yükünün fazla olmasından dolayı tedavi aralıklarını açmada negatif bir bulgu olarak saptanmıştır. Anahtar kelimeler: Aflibersept, bevacizumab, diyabetik makula ödemi, ranibizumab, tedavi et ve uzat